Φερμουάρ: Η ιστορία μίας μεγάλης εφεύρεσης

Φερμουάρ: Η ιστορία μίας μεγάλης εφεύρεσης

Μας είναι δύσκολο σήμερα να φανταστούμε έναν κόσμο χωρίς το κοινό φερμουάρ. Είναι τόσο πανταχού παρόν, που απλά πιστεύουμε ότι ήταν πάντα μέρος της βιομηχανίας ειδών ένδυσης. Κι όμως… Από την ώρα της ανακάλυψής του πέρασαν δεκαετίες μέχρι να αναγνωρισθεί η αξία του, να χρησιμοποιηθεί ευρέως αλλά και να πάρει θέση… ως σεξουαλικό υπονοούμενο στη δυτική κουλτούρα! Ας δούμε την ιστορία μίας από τις μεγαλύτερες εφευρέσεις!

Από τη Μαρία Καλοπούλου

Το φερμουάρ υπονοεί στον σύγχρονο πολιτισμό και την κρυφή πλευρά μας ή αντίστοιχα την αποκάλυψη μυστικών
Το φερμουάρ υπονοεί στον σύγχρονο πολιτισμό και την κρυφή πλευρά μας ή αντίστοιχα την αποκάλυψη μυστικών

Περιέργως, τη στιγμή που εφευρέθηκε το φερμουάρ, δεν έκανε την εντύπωση που θα περιμέναμε ούτε άλλαξε τον κόσμο! Στην πραγματικότητα, χρειάστηκαν πολλά χρόνια μέχρι οι άνθρωποι να συνειδητοποιήσουν την αξία του στην καθημερινή ζωή.

Από τα εμφανή φερμουάρ που «στολίζουν» ένα μαύρο δερμάτινο μπουφάν, έως τη σεξουαλική πρόκληση ενός φερμουάρ που ανοίγει σε μία δερμάτινη φούστα δημιουργούν την εικόνα της δυναμικής αλλά και της αισθησιακής γυναίκας!
Από τα εμφανή φερμουάρ που «στολίζουν» ένα μαύρο δερμάτινο μπουφάν, έως τη σεξουαλική πρόκληση ενός φερμουάρ που ανοίγει σε μία δερμάτινη φούστα δημιουργούν την εικόνα της δυναμικής αλλά και της αισθησιακής γυναίκας!

Η ιστορία ξεκινά όταν ο Elias Howe, Jr. (1819-1867), εφευρέτης της ραπτομηχανής, έλαβε δίπλωμα ευρεσιτεχνίας το 1851 για ένα «Αυτόματο, συνεχές κλείσιμο ρούχων».

Ωστόσο, το πράγμα δεν προχώρησε. Ίσως ήταν η επιτυχία της ραπτομηχανής, που έκανε τον Elias Howe να μην κυνηγήσει εμπορικά το σύστημα κλεισίματος των ρούχων του. Το αποτέλεσμα ήταν να χάσει την ευκαιρία του να γίνει ο αναγνωρισμένος «Πατέρας του φερμουάρ».

Πορτρέτο του Elias Howe, Jr. (1819-1867), εφευρέτη της ραπτομηχανής, αλλά και «πατέρα του φερμουάρ», παρότι ποτέ δεν του αναγνωρίστηκε // Η πατέντα του φερμουάρ το μακρινό 1917
Πορτρέτο του Elias Howe, Jr. (1819-1867), εφευρέτη της ραπτομηχανής, αλλά και «πατέρα του φερμουάρ», παρότι ποτέ δεν του αναγνωρίστηκε // Η πατέντα του φερμουάρ το μακρινό 1917

Το πρώτο φερμουάρ γίνεται γεγονός

Το 1892, ο Γουίτκομπ Τζάντσον πήρε άδεια ευρεσιτεχνίας για ένα μηχανισμό με κρίκους και άγκιστρα που τον ονόμασε «κοπιτσοθηλυκωτήρι». Ήταν το πρώτο φερμουάρ στον κόσμο.

Ο Τζάντσον παρουσίασε την εφεύρεσή του στην Παγκόσμια Έκθεση του Σικάγου, αλλά η υφήλιος αδιαφόρησε. Τα ταχυδρομεία του παρήγγειλαν φερμουάρ για είκοσι σάκους αλληλογραφίας, αλλά η λειτουργία τους ήταν τόσο προβληματική, ώστε η παραγγελία δεν επαναλήφθηκε ποτέ.

Το 1913 ο μηχανικός Γκίντεον Σάνμπακ επινόησε μια βελτιωμένη εκδοχή. Την ονόμασε «γάντζωμα χωρίς γάντζο», επειδή αντί να χρησιμοποιεί κρίκους και άγκιστρα χρησιμοποιούσε μικρά δοντάκια που κούμπωναν σαν τα σύγχρονα φερμουάρ.

Στην αρχή, τα φερμουάρ χρησιμοποιήθηκαν κυρίως σε ζώνες μεταφοράς χρημάτων, καπνοσακούλες και μπότες, αλλά το αντιμετώπιζαν περισσότερο σαν σύγχρονη καινοτομία παρά σαν αναγκαιότητα.

Διαφήμιση της Goodrich για τα πρώτα γυναικεία μποτάκια που έκλειναν με φερμουάρ τονίζοντας την αποκλειστικότητά της αλλά και την ποικιλία χρωμάτων
Διαφήμιση της Goodrich για τα πρώτα γυναικεία μποτάκια που έκλειναν με φερμουάρ τονίζοντας την αποκλειστικότητά της αλλά και την ποικιλία χρωμάτων

Το 1923, η Goodrich έβγαλε στην αγορά μία νέα γραμμή σε μποτάκια που έκλειναν με φερμουάρ και τις ονόμασε μπότες Zipper (Ζίπερ), από τον ήχο που κάνει το φερμουάρ όταν κλείνει. Η ονομασία ζίπερ για το φερμουάρ στα αγγλικά, προέρχεται ακριβώς από εκείνη τη στιγμή.

Η βιομηχανία ιματισμού δεν έδειξε ιδιαίτερο ενθουσιασμό για την εφεύρεση, κι έτσι, θα περνούσαν άλλα 20 χρόνια πριν η βιομηχανία της μόδας αρχίσει να χρησιμοποιεί φερμουάρ στα ρούχα.

Από τα παιδικά ρούχα… στα ανδρικά παντελόνια

Μήπως το παιδί σας λέει «δεν μπορώ να το κουμπώσω ή κοίτα μαμά, ντύθηκα μόνος μου»! Διαφήμιση για την πρακτικότητα των φερμουάρ το 1932 // Διαφήμιση του καταστήματος Sears το 1927 για τα παιδικά αγορίστικα καρό μπουφάν με κουμπιά και φερμουάρ, που προβάλει τη διευκόλυνση των δεύτερων
Μήπως το παιδί σας λέει «δεν μπορώ να το κουμπώσω ή κοίτα μαμά, ντύθηκα μόνος μου»! Διαφήμιση για την πρακτικότητα των φερμουάρ το 1932 // Διαφήμιση του καταστήματος Sears το 1927 για τα παιδικά αγορίστικα καρό μπουφάν με κουμπιά και φερμουάρ, που προβάλει τη διευκόλυνση των δεύτερων

Τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν τη δεκαετία του 1930, με τη χρήση των πρώτων φερμουάρ σε παιδικά ρούχα. Στη συνέχεια, έγινε η αντικατάσταση των κουμπιών στο ανδρικό παντελόνι με φερμουάρ και σειρά πήραν τα  αθλητικά ρούχα και τα ρούχα εργασίας.

Ανδρικά μπουφάν από σουέντ με την ευκολία του κλεισίματος με φερμουάρ το 1930 // Τα φερμουάρ βρήκαν εφαρμογή και στου κορσέδες. Διαφήμιση με το σύνθημα «Ζιπ, άνοιξε, Ζιπ, έκλεισε» το 1932
Ανδρικά μπουφάν από σουέντ με την ευκολία του κλεισίματος με φερμουάρ το 1930 // Τα φερμουάρ βρήκαν εφαρμογή και στου κορσέδες. Διαφήμιση με το σύνθημα «Ζιπ, άνοιξε, Ζιπ, έκλεισε» το 1932

Φαίνεται όμως, ότι χρησιμοποιούνται συχνότερα σε σχετικά βαριά υφάσματα, όπως δέρμα και μάλλινα, μαλλί, ανθεκτικά βαμβακερά και σε κορσέδες.

Η μεγάλη αλλαγή έγινε όμως το 1937. Οι επιθετικές τακτικές πωλήσεων άρχισαν επιτέλους να αποδίδουν. Διαφημίσεις στο Esquire της εποχής ανακήρυξαν τα φερμουάρ, ως «τη νέα έμπνευση στην αντρική ραπτική».

Όταν οι τολμηροί Γάλλοι σχεδιαστές υιοθετούν το φερμουάρ και το κάνουν μόδα!

Σύμφωνα με τους καταλόγους του διάσημου καταστήματος στις ΗΠΑ Sears οι διαφημίσεις για φορέματα με φερμουάρ ξεκίνησαν περίπου το 1935 με το σύνθημα «More Style! More Comfort!» (δηλαδή, Περισσότερο Στιλ! Περισσότερη άνεση!) παρουσιάζοντας φορέματα που έκλειναν μπροστά με φερμουάρ.

Φιγουρίνι για τις μοδίστρες, από την αμερικανική Vogue Νοέμβριος 1936 για φόρεμα με κλείσιμο από φερμουάρ // Διαφήμιση του Sears για σπορ ντύσιμο την άνοιξη του 1933 που τονίζει τη δημοφιλή χρήση του φερμουάρ
Φιγουρίνι για τις μοδίστρες, από την αμερικανική Vogue Νοέμβριος 1936 για φόρεμα με κλείσιμο από φερμουάρ // Διαφήμιση του Sears για σπορ ντύσιμο την άνοιξη του 1933 που τονίζει τη δημοφιλή χρήση του φερμουάρ

Η μεγάλη αλλαγή όμως έγινε, όταν αρκετοί Γάλλοι σχεδιαστές υιοθέτησαν τα φερμουάρ για τα κομψά και στενά γυναικεία φορέματα. Οι πωλήσεις εκτοξεύτηκαν! Και τα φορέματα με ορατά φερμουάρ το 1935-36 έγιναν μόδα.

Οι τολμηροί Γάλλοι σχεδιαστές, όπως η Elsa Schiaparelli (Έλσα Σκιαπαρέλι) και ο Edward Molyneux (Έντουαρντ Μολυνέ) έδειξαν τολμηρά φερμουάρ στα κομμάτια μόδας τους τη δεκαετία του 1930 και του 1940.

Η Elsa Schiaparelli ήταν ένας από τους πρώτους σχεδιαστές μόδας που αγκάλιασε τα φερμουάρ ως στοιχείο στιλ στη μόδα.

Η διάσημη σχεδιάστρια Έλσα Σκιαπαρέλι, δημιούργησε τον όρο «σκανδαλιστικό ροζ», και θεωρείται η πρώτη Παριζιάνα σχεδιάστρια μόδας που αγκάλιασε το φερμουάρ για τα γυναικεία ρούχα της.

Διαφημίσεις της πρωτοποριακής Γαλλίδας σχεδιάστριας μόδας Έλσας Σκιαπαρέλι (αριστερά και δεξιά) που χρησιμοποίησε το φερμουάρ για τη φθινοπωρινή της κολεξιόν το 1930 // Βραδινό φόρεμα με εμφανές φερμουάρ του 1939 της Σκιαπαρέλι (στη μέση)
Διαφημίσεις της πρωτοποριακής Γαλλίδας σχεδιάστριας μόδας Έλσας Σκιαπαρέλι (αριστερά και δεξιά) που χρησιμοποίησε το φερμουάρ για τη φθινοπωρινή της κολεξιόν το 1930 // Βραδινό φόρεμα με εμφανές φερμουάρ του 1939 της Σκιαπαρέλι (στη μέση)

Στην αρχή υιοθέτησε τα φερμουάρ με έντονα χρώματα στα αθλητικά ρούχα το 1930. Για να φθάσει το 1935, αποδεικνύοντας για μία ακόμη φορά την πρωτοπορία της, να δημιουργήσει μία συλλογή με βραδινές τουαλέτες με φερμουάρ σε φωτεινά χρώματα.

Ενώ άλλοι σχεδιαστές σκέφτηκαν τα φερμουάρ απλά ως κλείσιμο των ρούχων και προσπάθησαν να τα κρύψουν, η Schiaparelli τα ανέδειξε ως στοιχείο στιλ για να δημιουργήσει οπτικό ενδιαφέρον.

Ωστόσο, αν και πήρε τη δόξα, είναι ξεκάθαρο ότι η άλλη σπουδαία Γαλλίδα σχεδιάστρια, η Madeleine Vionnet (Μαντελίν Βιονέ) είχε δημιουργήσει ήδη από το 1929  ένα εξέχον κλείσιμο με φερμουάρ σε πουκάμισο.

Διαφήμιση για τα πρώτα μικρά φερμουάρ του 1941 // Το πουκάμισο με το εξωτερικά ραμμένο φερμουάρ της Μαντελίν Βιονέ. Ήταν από τα πρώτα ρούχα της γαλλικής μόδας με χρήση φερμουάρ το 1929
Διαφήμιση για τα πρώτα μικρά φερμουάρ του 1941 // Το πουκάμισο με το εξωτερικά ραμμένο φερμουάρ της Μαντελίν Βιονέ. Ήταν από τα πρώτα ρούχα της γαλλικής μόδας με χρήση φερμουάρ το 1929

Τελικά, 44 χρόνια μετά από την εφεύρεσή του, το φερμουάρ ξεκόλλησε από την αφάνεια και πήρε τη θέση που του άξιζε!

Το φερμουάρ γίνεται σέξι!

Στην πορεία το φερμουάρ άρχισε να αναδεικνύεται σε σεξουαλικό υπαινιγμό…
Στην πορεία το φερμουάρ άρχισε να αναδεικνύεται σε σεξουαλικό υπαινιγμό…

Το φερμουάρ έχει γίνει βασικό «εργαλείο» στη βιομηχανία της μόδας και ένα καλά τοποθετημένο φερμουάρ μπορεί να φτιάξει ή να χαλάσει ένα ρούχο. Μπορεί να χρησιμοποιείται ως απλό κούμπωμα αλλά και ως διακοσμητικό στοιχείο.

Δείτε Επίσης
Έξυπνα τρικ για... νοικοκυρίστικα προβλήματα!

Καθώς το φερμουάρ έγινε όλο και πιο συνηθισμένο τον εικοστό αιώνα, απέκτησε έναν… ασυνήθιστο πολιτιστικό συμβολισμό.

Για παράδειγμα, ο Aldous Huxley χρησιμοποίησε το φερμουάρ σε όλο το μυθιστόρημά του «Ο Θαυμαστός καινούργιος κόσμος», το 1932, ως υπαινιγμό της απρόσωπης και μηχανικής φύσης του σεξ στον εφιαλτικό κόσμο του μέλλοντος.

Σκηνή από το διάσημο μιούζικαλ «Pal Joey» του Μπρόντγουεϊ το 1940 με πρωταγωνιστή τον Γκρέις Κέλλι που περιελάμβανε τη διάσημη παντομίμα στριπτίζ με το ρεφρέν του «zip» σε όλη τη διάρκειά του // Από το ίδιο μιούζικαλ με πρωταγωνιστές τον Φρανκ Σινάτρα, την Κιμ Νόβακ και τη Ρίτα Χέιγουορθ το 1957
Σκηνή από το διάσημο μιούζικαλ «Pal Joey» του Μπρόντγουεϊ το 1940 με πρωταγωνιστή τον Γκρέις Κέλλι που περιελάμβανε τη διάσημη παντομίμα στριπτίζ με το ρεφρέν του «zip» σε όλη τη διάρκειά του // Από το ίδιο μιούζικαλ με πρωταγωνιστές τον Φρανκ Σινάτρα, την Κιμ Νόβακ και τη Ρίτα Χέιγουορθ το 1957

Στο Μπρόντγουεϊ και στο Χόλιγουντ άρχισαν την ίδια δεκαετία να χρησιμοποιούν το φερμουάρ για να μεταφέρουν «εικόνες» των ασυμβίβαστων: Χαρακτηριστικό παράδειγμα το μιούζικαλ των Ρότζερς και Χαρτ του 1940, το «Pal Joey» που περιελάμβανε τη διάσημη παντομίμα στριπτίζ με το ρεφρέν του «zip» σε όλη τη διάρκειά του.

Η Ρίτα Χέιγουορθ, στην ταινία της «Gilda» του 1946, χρησιμοποίησε το φερμουάρ περισσότερες από μία φορές ως όργανο σεξουαλικής πρόκλησης.

Η μοναδική Γκίλντα… ή όταν το ξεκούμπωμα του φερμουάρ γίνεται σεξουαλικό φετίχ // Το εμβληματικό δερμάτινο μπουφάν του Μάρλον Μπράντο χρησιμοποιείται ως σύμβολο σεξουαλικότητας και ασυμβίβαστης δύναμης
Η μοναδική Γκίλντα… ή όταν το ξεκούμπωμα του φερμουάρ γίνεται σεξουαλικό φετίχ // Το εμβληματικό δερμάτινο μπουφάν του Μάρλον Μπράντο χρησιμοποιείται ως σύμβολο σεξουαλικότητας και ασυμβίβαστης δύναμης

Μπορεί όμως, ένα φερμουάρ να χρησιμοποιηθεί για να προσθέσει μια αίσθηση δύναμης και σεξουαλικότητας, όπως το «αθάνατο» πλέον δερμάτινο μπουφάν που φορούσε ο Mάρλον Μπράντο στην ταινία του 1953 «Ο ατίθασος»!

Στο ίδιο μήκος κύματος και το πρωτότυπο εξώφυλλο, που σχεδιάστηκε από τον Andy Warhol για τον δίσκο των Rolling Stone «Sticky Fingers» το 1971. Εξαιρετικά καινοτόμο, απεικονίζει το σεξουαλικό υπονοούμενο ενός άνδρα με στενό τζιν, με το φερμουάρ που ανοίγει για να αποκαλύψει το εσώρουχο.

Η Μαριάν Φέιθφουλ φορώντας κατάσαρκα το δερμάτινο μπουφάν της το 1968… με κλειστό το φερμουάρ // Το διάσημο εξώφυλλο του Άντι Γουόρχολ για το άλμπουμ των Rolling Stones που άφησε εποχή με το πασιφανές σεξουαλικό υπονοούμενο του φερμουάρ στο στενό τζιν
Η Μαριάν Φέιθφουλ φορώντας κατάσαρκα το δερμάτινο μπουφάν της το 1968… με κλειστό το φερμουάρ // Το διάσημο εξώφυλλο του Άντι Γουόρχολ για το άλμπουμ των Rolling Stones που άφησε εποχή με το πασιφανές σεξουαλικό υπονοούμενο του φερμουάρ στο στενό τζιν

Το φερμουάρ που διατρέχει το πίσω μέρος ενός γυναικείου φορέματος χρησιμοποιείται για να δημιουργήσει μια σαγηνευτική γυναικεία αίσθηση, που όταν κατεβαίνει προκαλεί την πρωτόγονη περιέργεια του τι κρύβεται πίσω από αυτό.  Με τον ίδιο τρόπο, τα ορατά φερμουάρ προσδίδουν έναν αέρα τολμηρής σεξουαλικότητας και διάθεσης πρόκλησης!

Γυναικεία αισθαντικότητα… ένα κόκκινο φόρεμα και τα ανδρικά χέρια που κατεβάζουν το φερμουάρ…
Γυναικεία αισθαντικότητα… ένα κόκκινο φόρεμα και τα ανδρικά χέρια που κατεβάζουν το φερμουάρ…

Η σημασία του φερμουάρ

Η ιστορική σημασία του φερμουάρ δεν μπορεί να υποτιμηθεί. Έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών τον 20ο αιώνα, όπως το Velcro ή το πλαστικό φερμουάρ.

Όταν το φερμουάρ χρησιμοποιείται πλέον στον κόσμο της μόδας ως διακοσμητικό στοιχείο στα ρούχα από παλαιότερες συλλογές Anna Sui // Philip Lim // Anna Sui
Όταν το φερμουάρ χρησιμοποιείται πλέον στον κόσμο της μόδας ως διακοσμητικό στοιχείο στα ρούχα από παλαιότερες συλλογές Anna Sui // Philip Lim // Anna Sui

Το φερμουάρ όχι μόνο είναι πιο βολικό να στερεώνει τα ρούχα, αλλά ειδικά τα πλαστικά φερμουάρ κλείνουν καλά π.χ. ένα μπουφάν, ώστε να μην μας επηρεάζει ο αέρας και η σκόνη, ενώ ταυτόχρονα δεν «κολλάει» ούτε σκουριάζει.

Απεικόνιση ενός τεράστιου φερμουάρ σε μαύρο φόρεμα, Richmond // «Άπειρα» φερμουάρ στολίζουν το λευκό σύνολο, Alexander McQueen // Κόκκινο πλαστικό φερμουάρ στο φόρεμα, Helmut Lang
Απεικόνιση ενός τεράστιου φερμουάρ σε μαύρο φόρεμα, Richmond // «Άπειρα» φερμουάρ στολίζουν το λευκό σύνολο, Alexander McQueen // Κόκκινο πλαστικό φερμουάρ στο φόρεμα, Helmut Lang

Η εφεύρεση των πλαστικών φερμουάρ δίνει τη δυνατότητα πολλών χρωμάτων και σχεδίων, κάνοντάς τα ένα ακόμη εργαλείο στο οπλοστάσιο των σχεδιαστών μόδας.

Τα φερμουάρ δεν κλείνουν μόνο ρούχα αλλά και τα πιο πολύτιμα υπάρχοντά μας! Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο χρησιμοποιούνται σε τσάντες, σακίδια και πορτοφόλια.

Συνολικά, απλώς διευκολύνει τη ζωή όλων, ειδικά για άτομα με αναπηρία.

Μίνι φόρεμα με φερμουάρ από πάνω έως κάτω, Diesel (2016) // H Victoria Beckham δημιουργεί συχνά φορέματα με ορατά φερμουάρ με γραμμές που αγκαλιάζουν το σώμα // Φόρεμα με διαγώνια φερμουάρ, Jean Paul Gaultier // Μίνι, στενό και σέξι φόρεμα με ακτινωτά φερμουάρ, Alexander McQueen // Κομψό φόρεμα με χρυσά φερμουάρ, Salvatore Ferragamo (2016)
Μίνι φόρεμα με φερμουάρ από πάνω έως κάτω, Diesel (2016) // H Victoria Beckham δημιουργεί συχνά φορέματα με ορατά φερμουάρ με γραμμές που αγκαλιάζουν το σώμα // Φόρεμα με διαγώνια φερμουάρ, Jean Paul Gaultier // Μίνι, στενό και σέξι φόρεμα με ακτινωτά φερμουάρ, Alexander McQueen // Κομψό φόρεμα με χρυσά φερμουάρ, Salvatore Ferragamo (2016)

© 2013-2020 womanidol.com. All Rights Reserved.