Οι 7 τύποι μητέρας και η συναισθηματική τους επιρροή στην ενήλικη ζωή μας

Αναρωτηθήκατε ποτέ αν η σχέση σας με τη μητέρα σας είναι «φυσιολογική»; Είστε περίεργες να μάθετε πώς σας έχει επηρεάσει ως ενήλικα; Οι σχέσεις μητέρας-κόρης μπορεί πολλές φορές να είναι περίπλοκες και εδώ η ψυχολογία αναλύει τους 7 βασικούς τύπους δυναμικής τους, καθώς και τη διαρκή επίδραση που έχει κάθε τύπος στα συναισθήματα και τις συμπεριφορές στις κόρες κατά την ενήλικη ζωή τους.

Από τη Μαρία Καλοπούλου

Οι ψυχολόγοι έχουν διαπιστώσει ότι τόσες πολλές γυναίκες δυσκολεύονται στις σχέσεις τους με τις μητέρες τους. Μπορεί να υπάρχει πολλή ντροπή, ενοχή και λαχτάρα που σχετίζονται με τη δυσαρέσκεια ή την αποσύνδεση σε αυτή την πρωταρχική σχέση.

Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους είναι σημαντικό να επεξεργάζεστε και να κατανοείτε την εμπειρία σας και να τιμάτε τα συναισθήματά σας, ανεξάρτητα από το ποια μπορεί να είναι.

Υπάρχουν πολλά είδη σχέσεων που μπορείτε να έχετε αλλά εδώ παρουσιάζουμε μερικές από τις πιο συνηθισμένες δυναμικές. Ελπίζουμε ότι αυτό θα σας βοηθήσει να κατανοήσετε καλύτερα την αλήθεια της εμπειρίας σας.

1. Αντιστροφή ρόλων

Εάν αναλάβατε τον ρόλο της μητέρας σας σε νεαρή ηλικία, αυτή μπορεί να είναι η κύρια δυναμική σας. Η γονεϊκότητα ως παιδί είναι μια εξαιρετικά επώδυνη εμπειρία.

Μπορεί να δημιουργήσει φόβο εγκατάλειψης και βαθιές πληγές που εκδηλώνονται στην ενήλικη ζωή ως συνεχής αναζήτηση ασφάλειας στις σχέσεις και επιθυμία ελέγχου των αποτελεσμάτων και των συναισθηματικών καταστάσεων των άλλων. Η αλληλεξάρτηση μπορεί να τροφοδοτηθεί από μια δυναμική αντιστροφής ρόλων μητέρας-κόρης.

Μπορεί να ταυτιστείτε με το να είστε πολύ δεμένες με τους ανθρώπους γύρω σας, με υψηλή ενσυναίσθηση και να κατανοείτε τι χρειάζονται οι άλλοι μερικές φορές πριν καν γνωρίσουν τον εαυτό τους. Με θεραπεία και υγιή όρια, αυτές μπορεί να είναι οι υπερδυνάμεις σας.

Οι κόρες που έχουν παίξει τον ρόλο της μητέρας μπορεί να δυσκολεύονται πολύ να φροντίσουν τον εαυτό τους με πραγματικό τρόπο και μπορεί να δυσκολεύονται να έχουν αυτοσυμπόνια και να χτίσουν πραγματική αγάπη για τον εαυτό τους.

2. Ζεστό και κρύο

Μήπως υπήρξατε το παιδί που η μητέρα σας που δεν είχε πολλή συναισθηματική αυτορρύθμιση; Αυτό θα μπορούσε να μοιάζει με ασταθή συμπεριφορά και υπερβολικά συναισθήματα που σας επηρέασαν. Θυμός, άγχος, κατάθλιψη… μεγαλώνοντας μπορεί να είχατε την εμπειρία να μην ξέρετε ποτέ τι θα τύχαινε.

Η απρόβλεπτη φύση αυτού του τύπου μητέρας δημιουργεί μια χαοτική ατμόσφαιρα στο σπίτι, η οποία είναι αγχωτική για το παιδί. Μπορεί να έχετε μάθει πώς να αποφεύγετε να βρίσκεστε στη γραμμή του πυρός, να πρέπει να υπερλειτουργείτε ή να βρίσκεστε σε μόνιμη επαγρύπνηση για να προβλέψετε τις εναλλαγές τής διάθεσης.

Στην παιδική σας ηλικία, ήσαστε προσαρμοστικές και προσπαθούσατε να συντονιστείτε με αυτό που νιώθατε και αυτό που η μητέρα σας έκανε, ώστε να κρατηθείτε ασφαλείς.

Στην ενήλικη ζωή, αυτό μπορεί να εκδηλωθεί σε θετικά χαρακτηριστικά όπως εξαιρετικές δεξιότητες διαπροσωπικής επαφής, ενσυναίσθηση και διαίσθηση. Μπορεί να είστε ένας καταπληκτικός συναισθηματικός υποστηρικτής για τους άλλους.

Έτσι, μπορεί να δυσκολεύεστε να διαχειριστείτε τα δικά σας συναισθήματα επειδή δεν είχατε ένα καλό πρότυπο. Γι’ αυτό μπορεί να σας κατακλύζει θυμός, άγχος ή/και κατάθλιψη επειδή κανείς δεν σας δίδαξε πώς να ρυθμίζετε τα συναισθήματά σας με υγιή τρόπο.

3. Η εγωκεντρική μητέρα

Σε μια δυναμική μητρικής συμπεριφοράς που επικεντρώνεται στον εαυτό της, η μητέρα δεν βλέπει τα παιδιά της ξεχωριστά από τον εαυτό της, αλλά μάλλον είναι μια προέκτασή της. Η οικογένεια οργανώνεται γύρω από τον εγωκεντρικό γονέα και όχι γύρω από τα παιδιά.

Ως παιδί μιας εγωκεντρικής μητέρας (ή οποιουδήποτε γονέα), μαθαίνεις ότι δεν είναι δική σου η θέση να λάμψεις. Αντίθετα, η δουλειά σου είναι να ενθαρρύνεις τον γονέα, να του πεις πόσο καταπληκτικός είναι και να βεβαιωθείς ότι τίποτα από όσα κάνεις δεν τον κάνει να νιώθει ότι απειλείται.

Οι κόρες που μεγαλώνουν με μία εγωκεντρική μητέρα συχνά καταλήγουν να είναι απίστευτα πιστές υποστηρικτές των άλλων, καθώς είναι πολύ διορατικές και διαισθητικές σε όλους τους διαφορετικούς τύπους σχεσιακών καταστάσεων. Μπορεί να λύνετε με εξαιρετική μαεστρία τα προβλήματα και οι φίλοι και οι δικοί σας μπορεί συχνά να σας αναζητούν για συμβουλές.

Ενώ πιθανότατα νιώθετε άνετα να ζυγίζετε τις καταστάσεις των άλλων ανθρώπων, όσον αφορά τη δική σας ζωή και τις σχέσεις σας, μπορεί να μην εμπιστεύεστε τον εαυτό σας ή τα συναισθήματά σας, αν μεγαλώνοντας, σας δίδαξαν να ελαχιστοποιείτε τις δικές σας απόψεις και συναισθήματα. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αίσθημα ανασφάλειας σχετικά με την ικανότητά σας να παίρνετε αποφάσεις για τον εαυτό σας.

4. Η μητέρα ως κολλητή

Έβλεπε η μαμά σας τον εαυτό της ως την καλύτερή σας φίλη; Προσπαθούσε να σας φερθεί ως ίση, ήθελε να βγαίνει με τους φίλους σας ή έκανε ακατάλληλες συζητήσεις μαζί σας για την ηλικία σας; Αυτό το είδος δυναμικής μητέρας/κόρης μπορεί να δημιουργήσει διαταραγμένα όρια που συνεχίζονται και στην ενήλικη ζωή.

Μπορεί να είναι δύσκολο να ξεχωρίσετε με υγιή τρόπο, αν τα όρια τής μητρότητας και της φιλίας ήταν (ή εξακολουθούν να είναι) θολά. Μπορεί να υπάρχει φόβος απόρριψης σε άλλες σχέσεις και μπορεί να νιώθετε ότι δεν σας αγαπούν, επειδή υπάρχει ένα ορισμένο ποσοστό συναισθηματικής παραμέλησης που προέρχεται από μια μητέρα που φέρεται στο παιδί της – σαν φίλη αντί για μητέρα.

Αν μεγαλώσατε με μια μητέρα που ήθελε να είναι φίλη σας αντί για μητέρα, μπορεί να νιώθατε απίστευτα επιβαρυμένη ή παραμελημένη, επειδή και πάλι, αντί η ζωή να είναι ειδικά προσανατολισμένη γύρω σας, μια μαμά που θέλει να είναι η κολλητή σας προσανατολίζει τη σχέση γύρω από την ανάγκη της για ακατάλληλη αμοιβαιότητα.

5. Η τελειομανής

Αυτός ο τύπος μητέρας είναι ελεγκτικός, φοβισμένος, αγχωμένος, υπερκριτικός απέναντι στον εαυτό του και στα παιδιά του. Το να έχεις μια τελειομανή μητέρα μπορεί να είναι επώδυνο, επειδή καταλήγεις να νιώθεις ότι δεν μπορείς ποτέ να το κάνεις σωστά. Τίποτα δεν ήταν ποτέ αρκετά καλό όταν μεγάλωνες και μπορεί να νιώθεις έτσι ακόμα και τώρα.

Πολλές κόρες τελειομανών μητέρων μεγαλώνουν και γίνονται οι ίδιες τελειομανείς. Αν ζείτε μέσα από ένα πρίσμα όπου το 98% αυτών που κάνετε είναι καταπληκτικά, αλλά το μόνο στο οποίο μπορείτε να εστιάσετε είναι στο 2% που δεν πήγε ακριβώς όπως θέλατε – αυτό δεν σας κάνει να έχετε μια χαρούμενη ζωή.

Όταν μεγαλώνετε με μια τελειομανή δυναμική, η αξία σας συνδέεται με αυτό που κάνετε, πόσο καλά αποδίδετε και πόσα επιτεύγματα έχετε.

Από τη θετική πλευρά, πιθανότατα ξέρετε πώς να κάνετε πράγματα, και μάλιστα καλά. Είστε αξιόπιστες και υπεύθυνες στις σχέσεις και στην εργασία. Ξέρετε πώς να εργάζεστε σκληρά, είστε επίμονες και ανθεκτικές. Αλλά, πιθανότατα είστε επίσης εκτός ισορροπίας, με την τάση να εργάζεστε μέχρι το κόκκαλο, να υπερλειτουργείτε και να δίνετε υπερβολικά.

Μπορεί να φοβάστε την κρίση των άλλων και να ευδοκιμείτε στον εξωτερικό έπαινο και την επιβεβαίωση. Μπορεί να προσελκύετε άτομα που είναι εξαιρετικά επικριτικά. Αυτό αποκαλείται μια επαναλαμβανόμενη πραγματικότητα σχέσης, όπου ασυνείδητα ελπίζετε σε μια «επανάληψη» με τον μητρικό σας αντίκτυπο.

6. Η αρκετά καλή μητέρα

Μια «αρκετά καλή» μητέρα ξέρει ότι δεν χρειάζεται να είναι τέλεια, απλώς πρέπει να είναι αρκετά καλή για να ευδοκιμήσουν τα παιδιά και να είναι ανθεκτικά. Αυτό το είδος μητρικού παράγοντα είναι σαφώς ο γονέας και δεν χρειάζεται τίποτα από τα παιδιά της εκτός από τη σύνδεση που έχει μαζί τους. Τα παιδιά της είναι ελεύθερα να είναι απλώς ο εαυτός τους.

Δεν είναι τέλεια, αλλά ξέρει πώς να αυτορρυθμίζεται συναισθηματικά. Η ζωή μιας αρκετά καλής μητέρας είναι ισορροπημένη και αισθάνεται ικανοποίηση σε άλλους τομείς της ζωής της, όχι μόνο στη μητρότητα. Δεν χρειάζεται να κοιτάζει τα παιδιά της για να ικανοποιήσει τις ανάγκες της.

Αν μεγαλώσατε με αυτόν τον τύπο μητέρας, είχατε χώρο να αναπτυχθείτε, να αλλάξετε, να είστε ο εαυτός σας, να εξερευνήσετε και να κάνετε λάθη. Είχατε μια εσωτερική αίσθηση ασφάλειας και προστασίας λόγω της ασφαλούς προσκόλλησής σας με τον μητρικό παράγοντα που σας επηρεάζει. Αν αποτύχετε, δεν είναι το τέλος του κόσμου. Ξέρετε ότι είστε εγγενώς άξιες.

7. Η μητέρα που απορρίπτει ή δεν είναι διαθέσιμη

Αυτό μοιάζει με μια μητρική πληγή που δεν μπορούσε να καλύψει τις σωματικές ή/και συναισθηματικές σας ανάγκες ως παιδί. Μπορεί να μεγαλώσατε νιώθοντας ότι δεν σας αγαπούσαν ή σας απέρριπταν. Αν είχατε κάποιον που σας φρόντιζε και δεν ήταν συναισθηματικά συντονισμένος μαζί σας, αυτό μπορεί να προκαλέσει ασυνέπειες στη σχέση σας με τον εαυτό σας.

Η προσκόλληση στην πρώιμη παιδική ηλικία θέτει το σκηνικό για το πώς σχετιζόμαστε με τον εαυτό μας αργότερα στη ζωή. Αν υπήρχε μια ανασφαλής ή ανύπαρκτη προσκόλληση με τη μητρική παρουσία, αυτό μπορεί να δημιουργήσει μια μητρική πληγή.

Μπορεί πάντα να νιώθατε ότι κάτι δεν πήγαινε καλά στη σχέση σας με τη μητέρα σας και να αναρωτιόσασταν αν έτσι έπρεπε να είναι. Οι κόρες των μητέρων που απορρίπτουν ή δεν είναι διαθέσιμες μπορεί να αισθάνονται ότι κρίνονται και επικρίνονται, ότι είναι παραμελημένες, ταπεινωμένες και γεμάτες ντροπή.

Αν έχετε έναν τέτοιο τύπο μητέρας, μπορεί αργότερα στη ζωή σας να έχετε χαμηλή αυτοεκτίμηση, αδυναμία αυτο-ηρεμίας, χρόνια υπερλειτουργία, αδυναμία ευχαρίστησης των ανθρώπων, αδυναμία εμπιστοσύνης στον εαυτό σας και διαταραγμένα όρια.

Τα μητρικά τραύματα έχουν όλα τα σχήματα και μεγέθη και αν αυτό σας βρίσκει σύμφωνο, υπάρχει μια εσωτερική θεραπευτική δουλειά που μπορείτε να κάνετε για να τιμήσετε τις εμπειρίες της παιδικής σας ηλικίας και να μετριάσετε τις επιπτώσεις στις σχέσεις σας με την ενήλικη ζωή.