Η δυσάρεστη αλήθεια για το τι υπάρχει στις κάλτσες μας! «Πάρτι» μικροβίων και τι να κάνουμε…

Βακτήρια, μύκητες και ό,τι ζει ανάμεσα στα δάχτυλα των ποδιών μας… Ακόμα και κατά την καλοκαιρινή περίοδο είναι πιθανόν να φοράμε τα αγαπημένα μας sneakers, φυσικά με τις ανάλογες κάλτσες! Από τη μια οι ιδρωτοποιοί αδένες και από την άλλη, το κλειστό, ζεστό και υγρό περιβάλλον βοηθά στην ανάπτυξη διαφόρων μικροοργανισμών που θέλουμε να απομακρύνουμε – ειδικά τώρα που θα ενημερωθούμε σχετικά, πραγματικά!

Επιμέλεια: Άντζελα Μολφέτα

Τα πόδια μας, εστίες μικροβιακής δραστηριότητας!

Τα πόδια μας μπορεί να φιλοξενούν ένα «μικροσκοπικό τροπικό δάσος» από βακτήρια και μύκητες, με πυκνότητα που κυμαίνεται από 100 έως και 10 εκατομμύρια μικροβιακά κύτταρα ανά τετραγωνικό εκατοστό δέρματος!

Κάθε άνθρωπος μπορεί να «φορά» έως και 1.000 διαφορετικά είδη μικροοργανισμών στα πόδια του, ενώ η ποικιλία μυκήτων είναι μεγαλύτερη σε αυτή την περιοχή από ό,τι σε οποιοδήποτε άλλο σημείο του σώματος. Τα πόδια μας, λοιπόν, δεν είναι απλώς ιδρωμένα ή δύσοσμα – είναι πραγματικά βιοποικιλόμορφα!

Οι κάλτσες: Ένα μικροβιακό… real estate!

Εφόσον τα πόδια μας είναι τόσο πλούσια σε μικρόβια, οι κάλτσες μας γίνονται ο ιδανικός χώρος φιλοξενίας για τα ίδια βακτήρια και τους ίδιους μύκητες.

Έρευνες δείχνουν ότι οι κάλτσες περιέχουν τόσο ακίνδυνους «κατοίκους» του δέρματος, όπως σταφυλόκοκκους (coagulase-negative), όσο και δυνητικά επικίνδυνους παθογόνους οργανισμούς, όπως:

• Aspergillus
• Staphylococcus aureus
• Candida
• Histoplasma
• Cryptococcus

Αυτοί οι μικροοργανισμοί αναπτύσσονται στα ζεστά και υγρά σημεία ανάμεσα στα δάχτυλα και τρέφονται από τον ιδρώτα και τα νεκρά κύτταρα του δέρματος.

Τα υποπροϊόντα του μεταβολισμού τους, όπως πτητικά λιπαρά οξέα και ενώσεις του θείου είναι υπεύθυνα για τη γνωστή, δυσάρεστη οσμή ποδιών, καλτσών και παπουτσιών. Δεν φταίει ο ίδιος ο ιδρώτας, αλλά τα μικρόβια που τον «τσεκάρουν»…

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε, που έχουν αφιερωθεί εκατοντάδες σελίδων επιστημονικής μελέτης με συμβουλές για τη δυσοσμία των ποδιών!

Οι κάλτσες αποτυπώνουν το περιβάλλον μας!

Το «μικροβίωμα της κάλτσας» δεν επηρεάζεται μόνο από τα πόδια μας, αλλά και από τους χώρους που πρόκειται να περπατήσουμε! Οι κάλτσες συλλέγουν μικρόβια από κάθε επιφάνεια: Πατώματα του σπιτιού, γυμναστήρια, αποδυτήρια, ακόμα και από τον κήπο!

Λειτουργούν σαν σφουγγάρια μικροβίων, απορροφώντας βακτήρια και μύκητες από:

• Το χώμα
• Το νερό
• Τις τρίχες των κατοικίδιων
• Τη σκόνη της καθημερινότητας

Σε μια μελέτη, κάλτσες φορεμένες για μόλις 12 ώρες είχαν τους υψηλότερους μικροβιακούς δείκτες από κάθε άλλο είδος ρουχισμού! Και τα μικρόβια αυτά δεν μένουν μόνο στις κάλτσες. Μεταφέρονται σε:

• Παπούτσια
• Πατώματα
• Σεντόνια
• Στο ίδιο μας το δέρμα

Νοσοκομειακή μελέτη, αποκάλυψε ότι οι “νοσοκομειακές κάλτσες” (slipper socks) μετέφεραν ανθεκτικά στα αντιβιοτικά μικρόβια από τα πατώματα μέσα στις κλίνες των ασθενών! Η καθαριότητα των ποδιών, λοιπόν, δεν είναι απλώς προσωπική υπόθεση – επηρεάζει και τη δημόσια υγεία.

Υπερμετέδοση ή πώς οι κάλτσες διασπείρουν μυκητιάσεις!

Οι κάλτσες μπορεί να παίξουν καθοριστικό ρόλο στη μετάδοση μυκητιάσεων, όπως το πόδι του αθλητή, μια εξαιρετικά μεταδοτική πάθηση που εμφανίζεται κυρίως στα δάχτυλα αλλά μπορεί να επεκταθεί σε φτέρνες, χέρια ή και τη βουβωνική χώρα!

Η μόλυνση προκαλείται από δερματόφυτους μύκητες που αγαπούν τα ζεστά και υγρά περιβάλλοντα, δηλαδή τις ιδρωμένες κάλτσες και τα στενά παπούτσια.

Για πρόληψη, οι ειδικοί συνιστούν:

• Να αποφεύγουμε να περπατάμε ξυπόλυτες σε κοινόχρηστους χώρους (π.χ. γυμναστήρια, πισίνες)
• Να μην μοιραζόμαστε κάλτσες, πετσέτες ή παπούτσια
• Να διατηρούμε καλή υγιεινή ποδιών, πλένοντάς τα και στεγνώνοντάς τα σχολαστικά, ειδικά ανάμεσα στα δάχτυλα

Οι τοπικές, αντιμυκητιασικές θεραπείες είναι συνήθως αποτελεσματικές, αλλά η πρόληψη είναι το κλειδί.

Προσοχή: Οι κάλτσες μπορούν να διατηρούν μόρια μυκήτων, ακόμα και μετά το πλύσιμο! Αν έχουμε περάσει μυκητίαση και ξαναφορέσουμε την ίδια (φαινομενικά καθαρή) κάλτσα, μπορεί να ξανακολλήσουμε!

Πώς να πλένουμε σωστά τις κάλτσες μας

Οι περισσότερες συμβουλές πλυντηρίου εστιάζουν στο ύφασμα και το χρώμα. Όμως, όταν πρόκειται για κάλτσες, προέχει η υγιεινή!

Έρευνες δείχνουν ότι το πλύσιμο στους 30–40°C, που είναι συνηθισμένο στα οικιακά πλυντήρια, δεν αρκεί για να εξουδετερώσει βακτήρια και μύκητες. Κάλτσες που δεν πλένονται σωστά μπορεί να γίνουν φορείς μόλυνσης, ειδικά εάν τα άτομα που συγκατοικούν είναι ευπαθή…

Για σωστή απολύμανση:

• Γυρίζουμε τις κάλτσες από την ανάποδη πριν το πλύσιμο – έτσι εκτίθεται η εσωτερική επιφάνεια όπου συγκεντρώνονται τα μικρόβια.
• Χρησιμοποιούμε απορρυπαντικό με ένζυμα, για να διασπαστούν καλύτερα ο ιδρώτας και τα κύτταρα του δέρματος.
• Πλένουμε στους 60°C, αν είναι δυνατόν. Η υψηλή θερμοκρασία βοηθά στην αποκόλληση και θανάτωση των μικροβίων.
• Σιδερώνουμε με ατμό, εάν πλύνουμε σε χαμηλότερη θερμοκρασία, διότι ο ατμός καταστρέφει τα μόρια,
• Το άπλωμα στον ήλιο επίσης βοηθά, μια και η ηλιακή ακτινοβολία έχει αντιμικροβιακή δράση.
• Οι βαμβακερές κάλτσες αντέχουν καλύτερα στις υψηλές θερμοκρασίες σε σχέση με τα συνθετικά υφάσματα και είναι προτιμότερες εάν είμαστε επιρρεπείς σε μυκητιάσεις.

Η ιατροδικαστική δύναμη των καλτσών!

Οι κάλτσες μας αποκαλύπτουν περισσότερα απ’ ό,τι νομίζουμε για εμάς! Σε έρευνα για δολοφονία στις ΗΠΑ, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν βακτήρια του εδάφους που βρέθηκαν στις κάλτσες υπόπτου, για να τον συνδέσουν με το σημείο ταφής του θύματος!

Το μικροβιακό προφίλ των καλτσών ταίριαξε με αυτόν του τόπου του εγκλήματος, δείχνοντας ότι είχαν «συλλέξει» και είχαν διατηρηθεί συγκεκριμένα μικρόβια από εκείνη την περιοχή.

Αυτή η νέα επιστημονική κατεύθυνση, γνωστή ως ιατροδικαστική μικροβιολογία, αποκαλύπτει ότι τα μικροβιακά αποτυπώματα μπορούν να προσφέρουν πολύτιμα στοιχεία σε νομικές υποθέσεις!

Συμπέρασμα

Τα οικοσυστήματα που μεταφέρουμε πάνω μας – και στα ρούχα μας – είναι πολύ πιο σύνθετα και ανθεκτικά απ’ όσο φανταζόμαστε. Είτε βοηθούν στην επίλυση εγκλημάτων, είτε προκαλούν μυκητιασικές λοιμώξεις, οι κάλτσες μας είναι βιολογικά δραστήριες και αξίζει να τις προσέχουμε…

Την επόμενη φορά που θα βγάλουμε τις ιδρωμένες κάλτσες μας, ας θυμηθούμε πως κουβαλούσαμε ένα μικροσκοπικό κόσμο όλη την ημέρα, οπότε ίσως ήρθε η ώρα για πλύσιμο στους 60°C!

ΠΗΓΗ: www.theconversation.com