Η «μυρωδιά τής γήρανσης» είναι υπαρκτή! Πού οφείλεται, πότε εμφανίζεται και τι κάνουμε;

Μπορεί να έχετε παρατηρήσει μία «μπαγιάτικη» μυρωδιά ειδικά σε σπίτια ηλικιωμένων, η οποία ίσως να μην οφείλεται σε ναφθαλίνη ή σε ρούχα με μυρωδιά κλεισούρας. Πριν σπεύσει κανείς να βγάλει συμπεράσματα, αυτό δεν θα έπρεπε να είναι προσβολή ούτε είναι ζήτημα υγιεινής. Πρόκειται για μια φυσική βιολογική αλλαγή που μπορεί να συμβεί σε όλους μας, αν είμαστε αρκετά τυχεροί ώστε να γεράσουμε. Υπάρχει μάλιστα επιστημονική εξήγηση γι’ αυτό —και μπορεί να εμφανιστεί ήδη από τη δεκαετία των 40! Οι δερματολόγοι εξηγούν τι προκαλεί τη λεγόμενη «μυρωδιά των ηλικιωμένων», γιατί ένα σημείο που συχνά παραμελούμε μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση και τι πραγματικά βοηθά. Καλό είναι να γνωρίζουμε, σωστά;

Από τη Μαρία Καλοπούλου

Ποιο είναι το μόριο της «μυρωδιάς της γήρανσης»;

Το μόριο που συμβάλλει σε αυτή τη χαρακτηριστική μυρωδιά ονομάζεται 2-νονενάλη (2-nonenal). Οι επιστήμονες το εντόπισαν για πρώτη φορά στην οσμή του ανθρώπινου σώματος το 2001, ανιχνεύοντάς το μόνο σε συμμετέχοντες στη μελέτη ηλικίας 40 ετών και άνω.

Σε αντίθεση με τη συνηθισμένη οσμή του σώματος, η 2-νονενάλη δεν προκαλείται από τον ιδρώτα. Μπορούμε να την παρομοιάσουμε με τη μυρωδιά των σεντονιών στα οποία έχουμε κοιμηθεί, όπου τα νεκρά κύτταρα του δέρματος, ο ιδρώτας και τα έλαια του δέρματος συσσωρεύονται και αντιδρούν με το οξυγόνο με την πάροδο του χρόνου.

Δεν μυρίζει καν σαν ιδρώτας — μυρίζει σαν παλιά σεντόνια. Η μυρωδιά που προκύπτει περιγράφεται συχνά ως κηρώδης, χορτώδης, μπαγιάτικη ή ελαφρώς λιπαρή.

Πότε ξεκινά;

Η διαδικασία μπορεί να ξεκινήσει ήδη από τη δεκαετία των 40. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα ξυπνήσετε την ημέρα των 40ών γενεθλίων σας μυρίζοντας εντελώς διαφορετικά. Ωστόσο, τα επίπεδα της 2-νονενάλης φαίνεται να αυξάνονται σταδιακά με την ηλικία, και το πόσο έντονη γίνεται η μυρωδιά μπορεί να διαφέρει από άτομο σε άτομο.

Καθώς μεγαλώνουμε, τα λιπίδια που βρίσκονται στην επιφάνεια του δέρματός μας γίνεται πιο επιρρεπή στην οξείδωση. Όταν αυτά διασπώνται, παράγουν 2-νονενάλη.

Γιατί συμβαίνει αυτό;

Το δέρμα μας καλύπτεται φυσικά από λιπίδια, ή αλλιώς λίπη, τα οποία συμβάλλουν στη διατήρηση της υγρασίας και της προστασίας του. Καθώς μεγαλώνουμε, η σύσταση αυτών των λιπιδίων μεταβάλλεται, καθιστώντας τα πιο ευάλωτα στην οξείδωση. Καθώς τα έλαια του δέρματος οξειδώνονται και διασπώνται, απελευθερώνουν 2-νονενάλη.

Πρόκειται για μια φυσιολογική βιολογική αλλαγή — δεν αποτελεί ένδειξη έλλειψης καθαριότητας. Ωστόσο, σύμφωνα με τους δερματολόγους, υπάρχει ένα σημείο που συχνά παραβλέπεται και μπορεί να εντείνει τη μυρωδιά: Η περιοχή πίσω από τα αυτιά.

Είναι μια ιδανική παγίδα οσμών. Είναι ζεστό και λιπαρό σημείο, και βρίσκεται σε κρυφό σημείο. Αυτό επιτρέπει τη συσσώρευση σμήγματος, νεκρών κυττάρων του δέρματος και βακτηρίων, ειδικά αν ξεχνάτε συστηματικά να πλένετε τη συγκεκριμένη περιοχή.

Τι μπορείτε να κάνετε;

Καταρχάς, φροντίστε να πλένετε την περιοχή πίσω από τα αυτιά σας κάθε φορά που κάνετε μπάνιο. Μάλιστα συνιστάται συγκεκριμένα η χρήση σαπουνιού με εκχύλισμα λωτού. Το εκχύλισμα λωτού περιέχει φυτικές ενώσεις, τις τανίνες, οι οποίες πιστεύεται ότι βοηθούν στην εξουδετέρωση μορίων οσμής όπως η 2-νονενάλη, αντί απλώς να καλύπτουν τη μυρωδιά.

Το σημαντικότερο βήμα είναι ο σχολαστικός και συστηματικός καθαρισμός τής περιοχής. Τόσο το αφρόλουτρο όσο και το σαμπουάν είναι κατάλληλα για αυτόν τον σκοπό.

Χρησιμοποιήστε τα κατάλληλα σαπούνια και προϊόντα περιποίησης δέρματος

Η σωστή υγιεινή παίζει σημαντικό ρόλο στον έλεγχο της οσμής που σχετίζεται με τη γήρανση. Τα ηλικιωμένα άτομα πρέπει να κάνουν μπάνιο τακτικά, χρησιμοποιώντας σαπούνια και αφρόλουτρα που έχουν σχεδιαστεί για να εξουδετερώνουν τη νονεναλίνη (nonenal) και να απομακρύνουν την περίσσεια λιπαρότητας από το δέρμα.

Σαπούνι με ιαπωνικό λωτό (persimmon): Γνωστό για τη διάσπαση της νονεναλίνης και την εξουδετέρωση της οσμής.

Αντιβακτηριδιακά αφρόλουτρα: Βοηθούν στην απομάκρυνση των βακτηρίων που συμβάλλουν στην κακοσμία.

Σαπούνια με ισορροπημένο pH: Ήπια για το δέρμα των ηλικιωμένων, προσφέρουν παράλληλα βαθύ καθαρισμό.

Σφουγγάρια απολέπισης ή λούφα: Βοηθούν στην απομάκρυνση των νεκρών κυττάρων του δέρματος που παγιδεύουν τις οσμές

Χρησιμοποιήστε χλιαρό και όχι καυτό νερό για να αποφύγετε την ξηρότητα του δέρματος. Εφαρμόστε ενυδατική κρέμα μετά το μπάνιο για να διατηρήσετε το δέρμα υγιές.

Διατήρηση των ρούχων καθαρών και χωρίς οσμές

Τα ρούχα μπορούν να παγιδεύσουν τις σωματικές οσμές με την πάροδο του χρόνου, ειδικά αν δεν πλένονται αρκετά συχνά ή αν αποθηκεύονται με ακατάλληλο τρόπο.

Οι ειδικοί συνιστούν επίσης το τακτικό πλύσιμο όλων των ειδών που έρχονται σε επαφή με το δέρμα σας, όπως πετσέτες σώματος, πετσέτες χεριών, μαξιλαροθήκες και σεντόνια.

Τα έλαια του δέρματος και οι ενώσεις που προκαλούν οσμές μπορούν να μεταφερθούν στα υφάσματα και να παραμείνουν εκεί — γεγονός που ίσως εξηγεί γιατί η μυρωδιά φαίνεται μερικές φορές να διαποτίζει ολόκληρο το δωμάτιο ή το σπίτι.

Συχνό πλύσιμο: Πρέπει να φοράτε καθαρά ρούχα καθημερινά, ιδιαίτερα εσώρουχα και μπλούζες.

Χρήση απορρυπαντικών που εξουδετερώνουν τις οσμές: Αναζητήστε προϊόντα που περιέχουν ένζυμα ή μαγειρική σόδα για τη διάσπαση των επίμονων οσμών.

Δοκιμάστε τη χρήση ξυδιού στο πλύσιμο: Η προσθήκη μισού φλιτζανιού λευκού ξιδιού στον κύκλο ξεβγάλματος εξουδετερώνει τις παγιδευμένες οσμές

Στέγνωμα των ρούχων στον ήλιο: Οι φυσικές ακτίνες UV βοηθούν στην εξόντωση των βακτηρίων που προκαλούν οσμές

Αποφύγετε τα συνθετικά υφάσματα: Το βαμβάκι και τα υφάσματα που «αναπνέουν» παγιδεύουν λιγότερες οσμές σε σύγκριση με τον πολυεστέρα ή το νάιλον

Το αποσμητικό ΔΕΝ λύνει το πρόβλημα

Τέλος, μην υποθέτετε ότι η χρήση περισσότερου αποσμητικού θα λύσει το πρόβλημα. Δεν πρόκειται για πρόβλημα εφίδρωσης. Είναι πρόβλημα οξείδωσης του λίπους. Το αποσμητικό μπορεί να καλύψει προσωρινά τη μυρωδιά, αλλά δεν αντιμετωπίζει τα οξειδωμένα έλαια του δέρματος που συμβάλλουν σε αυτήν.

Όπως επισημαίνουν οι δερματολόγοι: «Προφανώς, η αντιγήρανση δεν αφορά μόνο την εμφάνισή σου, αλλά και τη μυρωδιά σου».