Κάνουν καλό οι βουτιές σε παγωμένο νερό; Οι απαντήσεις είναι πιο περίπλοκες…
Τα λουτρά ευεξίας εμφανίζονται όλο και πιο συχνά και αποκτούν όλο και περισσότερες funs, είτε διάσημες είτε όχι. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε, που εταιρείες κατασκευάζουν ειδικές μπανιέρες για να βυθιζόμαστε στο παγωμένο νερό. Μάλιστα, μια ανάλυση της αγοράς αποκαλύπτει πως μέχρι το 2033 οι σχετικές αγορές θα φθάσουν κοντά στα 660 εκατομμύρια δολάρια! Πόσο καλό κάνει τελικά, μια βουτιά σε παγωμένο νερό;
Από την Άντζελα Μολφέτα
Η Hailey Bieber βυθίζεται σε μια μεταλλική μπανιέρα γεμάτη παγωμένο νερό για να μειώσει το άγχος και να βελτιώσει τη διάθεσή της… Η Lady Gaga φωτογραφήθηκε βυθισμένη μέχρι τον λαιμό σε πάγο, εξηγώντας ότι το παγωμένο μπάνιο αποτελεί μέρος της αποκατάστασης μετά τις εμφανίσεις της… Και σε πρόσφατη συνέντευξή της, η Gwyneth Paltrow ανέφερε ότι προσπαθεί να βυθίζεται σε παγωμένο νερό σχεδόν καθημερινά ως μέρος τής ρουτίνας ευεξίας της!
Και φυσικά, δεν είναι μόνο οι διάσημες. Η πρακτική υποστηρίζεται από χιλιάδες γυναίκες σε παγκόσμιο επίπεδο, για αυτό άλλωστε και ειδικές μπανιέρες κατασκευάζονται πυρετωδώς!
Επίσης, φαίνεται πως παρέχει εντυπωσιακά οφέλη, όπως περιορισμό στις φλεγμονές, μείωση στις μυϊκές βλάβες, βελτίωση στη διάθεση και στα επίπεδα συγκέντρωσης, σημαντική συμβολή για έναν καλύτερο και βαθύτερο ύπνο, βοήθεια στην απώλεια βάρους και ακόμη, βελτίωση στην ευαισθησία στην ινσουλίνη!
Θετικά και αρνητικά
Οι περισσότερες έρευνες έχουν θετικά αποτελέσματα. Μια μελέτη του 2015 που πραγματοποιήθηκε κυρίως σε άνδρες, αλλά αφορούσε και ένα μέρος γυναικών, έδειξε ότι τα παγωμένα μπάνια βοηθούν στη διατήρηση της μυϊκής δύναμης μετά από ασκήσεις αντίστασης και συμβάλλουν στην αποκατάσταση.
Μια άλλη μελέτη που πραγματοποιήθηκε το 2025 σε τριάντα υγιείς γυναίκες διαπίστωσε ότι τα μπάνια σε παγωμένο νερό δεν είχαν ουσιαστικά καμία επίδραση.
Άλλη ανάλυση που έλαβε χώρα το 2021 παρατήρησε σε πειράματα με αρουραίους ανώμαλη ανάπτυξη ωοθυλακίων στις ωοθήκες. Η μελέτη έδειξε ότι οι θερμοκρασίες κάτω από το μηδέν επηρέασαν αρνητικά τη λειτουργία και τα αποθέματα των ωοθηκών των ζώων.
Οι περισσότερες παγωμένες βυθίσεις πραγματοποιούνται σε θερμοκρασίες μεταξύ 10–15°C, αλλά ορισμένοι άνθρωποι βυθίζονται ακόμη και σε θερμοκρασίες κοντά στους 0°C!
Πρέπει να κάνουμε «cold plunges», τελικά;
Η απάντηση δεν είναι απλή. Οι γιατροί συμφωνούν ότι δεν πρέπει να αποκλείεται εντελώς η πρακτική για εμάς τις γυναίκες, καθώς τα διαθέσιμα δεδομένα είναι περιορισμένα. Ωστόσο, σίγουρα δεν είναι κατάλληλη για όλες μας.
- Εάν βρισκόμαστε σε εμμηνόπαυση, περιεμμηνόπαυση ή σε λοχεία θα ήταν προτιμότερο να αποφύγουμε τα παγωμένα μπάνια, επειδή το σώμα μας βρίσκεται ήδη σε κατάσταση αυξημένου στρες. Ο οργανισμός μας είναι πολύ πιθανό να λάβει αυτήν την πρακτική ως έναν επιπλέον στρεσογόνο παράγοντα
Αντί λοιπόν, να ενεργοποιηθεί ο μηχανισμός καύσης λίπους, το σώμα μπορεί να περάσει σε κατάσταση αποθήκευσης, κάτι που δεν θέλουμε να μας συμβεί με τίποτα!
- Εάν βρισκόμαστε σε αναπαραγωγική ηλικία, η απόφαση είναι ακόμη πιο ασαφής. Όπως αναφέραμε το πείραμα με τους αρουραίους το 2021 προκάλεσε ανησυχίες, αν και τα αποτελέσματα σε ζώα δεν μπορούν να μεταφερθούν απευθείας στον άνθρωπο.
Ωστόσο, τα δεδομένα αυτής της μελέτης εκφράζουν διπλή εικόνα: Από τη μία πλευρά, οι αρουραίοι εμφάνισαν ορισμένα θετικά αποτελέσματα, όπως μετατροπή του λίπους γύρω από τις ωοθήκες που σχετίζεται με τη θερμογένεση και ενδεχομένως με απώλεια βάρους.
Από την άλλη πλευρά, η ίδια έρευνα έδειξε πιθανή βλάβη στο αποθεματικό των ωοθηκών, καθώς παρατηρήθηκαν αλλαγές στα στάδια ανάπτυξης των ωοθυλακίων. Με απλά λόγια, τα ωοθυλάκια φαίνεται να ενεργοποιούνταν πιο γρήγορα, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ταχύτερη εξάντληση των αποθεμάτων.
Αν και αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το ίδιο συμβαίνει και στις γυναίκες, αποτελεί κάτι που αξίζει να διερευνηθεί, για αυτό και οι ειδικοί ζητούν περισσότερες κλινικές έρευνες που να επικεντρώνονται ειδικά στον γυναικείο οργανισμό.
Και εάν ναι, πότε;
Πέρα από το εάν μπορούμε ή όχι να κάνουμε ένα παγωμένο μπάνιο, θα πρέπει να δούμε και πότε είναι η καλύτερη στιγμή! Ορισμένοι επιστήμονες μάλιστα, υποστηρίζουν ότι η χρονική στιγμή μέσα στον εμμηνορροϊκό κύκλο ίσως να παίζει σημαντικό ρόλο.
Το σώμα μας περνά τέσσερις φάσεις στον κύκλο του: Την εμμηνορροϊκή, τη θυλακική, την ωορρηκτική και τη λουτεϊνική. Κατά την εμμηνορροϊκή φάση τα επίπεδα ορμονών και ενέργειας είναι χαμηλά.
Στη θυλακική φάση αυξάνονται σταδιακά και κορυφώνονται κατά την ωορρηξία, για αυτό και πολλές από εμάς αισθανόμαστε μεγαλύτερη ενέργεια. Στη λουτεϊνική φάση οι ορμόνες αρχίζουν να μειώνονται, οπότε αυτό μπορεί να οδηγήσει σε κόπωση ή μεταβολές στη διάθεσή μας.
Σε γενικές γραμμές, η περίοδος γύρω από την ωορρηξία, όταν η ενέργεια είναι συνήθως υψηλότερη, μπορεί να είναι πιο κατάλληλη για τέτοιου είδους πρακτικές.
Ας ακούσουμε το σώμα μας!
Οι ειδικοί τονίζουν ότι τα παγωμένα μπάνια δεν πρέπει να θεωρούνται «θαυματουργή λύση». Αντίθετα, πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ένα εργαλείο μέσα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο υγιεινών συνηθειών, που συνοδεύεται από ποιοτικό ύπνο, σωστή διατροφή και αποτελεσματική διαχείριση του στρες.
Αν είμαστε ήδη εξοικειωμένες με έντονες σωματικές δραστηριότητες, όπως υψηλής έντασης προπονήσεις, τα παγωμένα μπάνια ίσως μας προσφέρουν ορισμένα θετικά οφέλη, ενώ μπορεί να λειτουργήσουν ως μια μορφή «εκπαίδευσης» της ανθεκτικότητας του οργανισμού μας στο στρες.
Ακόμη κι έτσι όμως, το πιο σημαντικό και αυτό που συμβουλεύουν και οι ειδικοί είναι να ακούμε πάντα το σώμα μας, πριν δοκιμάσουμε ένα παγωμένο μπάνιο. Και αν υπάρχει οποιαδήποτε αμφιβολία, μια συζήτηση με τον γιατρό μας είναι πάντα η πιο ασφαλής επιλογή, δεν συμφωνείτε;
