Παπαρουνόσπορος: Μικροσκοπικός αλλά θαυματουργός!

Τα άνθη παπαρούνας δεν τρώγονται! Οι σπόροι της όμως; Οι μικροσκοπικοί σπόροι της παπαρούνας, οι παπαρουνόσποροι, με γεύση καλύτερη και από καρύδι, νοστιμίζουν ψωμιά και γλυκά από πολύ παλιά. Ένας μόνο σπόρος παπαρούνας μπορεί να φαίνεται σαν ένα μικρό, ασήμαντο συστατικό, αλλά μια μικρή ποσότητα μπορεί να έχει τεράστιο αντίκτυπο σε όλα τα είδη παρασκευασμάτων τροφίμων. Αυτός ο συνοπτικός οδηγός προσφέρει συμβουλές και ιδέες για το πώς να χρησιμοποιήσετε τους σπόρους παπαρούνας.

Από τη Νικολέτα Γιαννοπούλου

Η παπαρούνα εκτός από όμορφη, όταν ανθίζει, έχει και βρώσιμα σημεία. Τρώγονται οι βλαστοί της και τα φύλλα της όταν είναι τρυφερά, και όσοι ξέρουν από άγρια χόρτα τις μαζεύουν. Τα ανοιχτοπράσινα φύλλα και οι βλαστοί της χρησιμοποιούνται προπάντων στις χορτόπιτες, που τις εμπλουτίζουν γευστικά, μαζί με άλλα μυρωδικά, όπως οι καντηλήθρες.

Αλλά το υπέροχο μυστικό της, είναι οι σπόροι της που καρυκεύουν ψωμιά και κουλούρια και προσδίδουν ιδιαίτερο άρωμα σε αρτοποιήματα, κέικ κ.ά. Οι πλούσιοι Ρωμαίοι στα τραπέζια τους παρουσίαζαν εκλεκτές πίτες από μέλι, αλεύρι και σπόρους παπαρούνας. Το ίδιο κάνουμε μέχρι και σήμερα!

Στην αρχαία Ελλάδα έφτιαχναν με παπαρουνόσπορους, μέλι και κρασί ένα δυναμωτικό ποτό για τους αθλητές. Τους χρησιμοποιούσαν όμως και στην παρασκευή ψωμιών, τους «μακωνίδες άρτους», συνήθεια που κρατάμε κι εμείς σήμερα. Δεν είναι καθόλου ασυνήθιστα σε φούρνους ή σε καταστήματα τροφίμων τα πεντανόστιμα ψωμιά, παξιμάδια και κέικ ζυμωμένα με παπαρουνόσπορο.

Οι αρχαίοι Ρωμαίοι πίστευαν ότι η παπαρούνα μπορούσε να θεραπεύσει μια πληγωμένη από έρωτα καρδιά, γι’ αυτόν τον λόγο τη χρησιμοποιούσαν στην άσκηση πρακτικών μαγείας, ενώ στα τραπέζια τους παρουσίαζαν εκλεκτές πίτες από μέλι, αλεύρι και σπόρους παπαρούνας.

Ο παπαρουνόσπορος ή μηκονόσπορος, είναι σπόρος που προέρχεται από τη γνωστή παπαρούνα. Σήμερα, χρησιμοποιείται ευρέως στην αρτοποιία και τη ζαχαροπλαστική, πάνω σε ψωμιά, κουλούρια και σε διάφορα γλυκά, όπως το κεντροευρωπαϊκό στρούντελ παπαρουνόσπορου – Mohnstrudel και το γερμανικό τσιζ κέικ με παπαρουνόσπορο.

Τι γεύση  και τι άρωμα έχουν οι σπόροι παπαρούνας;

Οι σπόροι παπαρούνας έχουν μια διακριτική γεύση ξηρών καρπών και μια ελαφριά γλυκύτητα που εντείνεται όταν ψήνονται ή φρυγανίζονται, κάτι που είναι πολύ πιο εμφανές στις παραδοσιακές συνταγές που χρησιμοποιούν πολύ μεγαλύτερες ποσότητες κάθε φορά.

Αν και οι μπλε σπόροι παπαρούνας είναι η πιο συχνά διαθέσιμη ποικιλία, μπορούν επίσης να βρεθούν σε ασπρόμαυρο. Μην κάνετε ό,τι μπορείτε για να βρείτε τα πιο σπάνια χρώματα. Και οι τρεις έχουν περίπου την ίδια γεύση.

Με γυμνό μάτι, οι μικροσκοπικοί σπόροι μπορεί να φαίνονται λεία και στρογγυλά, αλλά στην πραγματικότητα, έχουν περισσότερο σχήμα νεφρού και έχουν μια κοιλότητα στην επιφάνεια. Υπάρχουν κάπου μεταξύ 1 και 2 εκατομμυρίων σπόροι σε κάθε μισό κιλό σπόρων παπαρούνας!

Το άρωμα του παπαρουνόσπορου είναι ελαφρά γλυκό, με νότες ξηρών καρπών, που θυμίζουν κυρίως αμύγδαλο, φουντούκι και σουσάμι και έχει γλυκόπικρη επίγευση, με νότες ξηρών καρπών, που θυμίζει κυρίως αμύγδαλο, φουντούκι και σουσάμι και έχει γλυκόπικρη επίγευση. Όταν ψήνεται η γεύση και το άρωμα επιτείνονται. Οι πιο ασπριδεροί σπόροι έχουν πιο ήπια γεύση.

Θεραπευτικές ιδιότητες:

– Αντιβηχικό: Βράζουμε 1 κ.σ. παπαρουνόσπορου και πίνουμε το αφέψημα για να ηρεμήσουμε τον βήχα και να καταπραΰνουμε τον ερεθισμένο λαιμό.

– Κατά της υπερδιέγερσης: Από τον παπαρουνόσπορο παράγεται αφέψημα, το λεγόμενο «τσάι παπαρούνας», poppy seed tea, που έχει ευφορικές και κατευναστικές ιδιότητες, αν αλέσουμε τους σπόρους,τους βράσουμε με ζεστό νερό και τους αναμείξουμε με κάποιο κρύο χυμό ή αναψυκτικό.

Πώς να χρησιμοποιήσουμε τον παπαρουνόσπορο

Χρησιμοποιείται συνήθως ολόκληρος αλλά και κοπανισμένος. Οι παπαρουνόσποροι συνδυάζονται καλά με το γάλα, το γιαούρτι, το γάλα αμυγδάλου, το γάλα φουντουκιού ή της σόγιας, με τη σοκολάτα-ρόφημα ή με χυμούς φρούτων.

Μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνοι τους ή να συνδυαστούν με τζίντζερ, καρδάμωμο, φρέσκο δυόσμο, κανέλλα, μπαχάρι, κάρδαμο, γαρίφαλο, κόλιανδρο, μοσχοκάρυδο, σουσάμι και σουμάκ, με εσπερειδοειδή, πορτοκάλι ή λεμόνι, σε διάφορα γλυκά ή αλμυρά παρασκευάσματα, σε ποτά αλκοολούχα και μη.

Ταιριάζει εξαιρετικά με λεμόνι, πορτοκάλι, μέλι, ξηρούς καρπούς (αμύγδαλο, καρύδι) και γαλακτοκομικά (τυρί κρέμα, γιαούρτι).

Ακολουθούν οι βασικές χρήσεις του στη μαγειρική:

1. Αρτοποιία και Ζαχαροπλαστική (Η πιο συνηθισμένη χρήση)

Κέικ και Muffins: Ο κλασικός συνδυασμός είναι κέικ λεμονιού με παπαρουνόσπορο.

Ψωμί και Κριτσίνια: Πασπαλίζονται πάνω από ψωμιά, κουλούρια, τσουρέκια ή κριτσίνια πριν το ψήσιμο για γεύση και εμφάνιση.

Γλυκά και Τάρτες: Χρησιμοποιείται ως γέμιση σε strudel, τάρτες, cheesecake και μπισκότα.

Προστίθεται σε γιαούρτι, δημητριακά (muesli) ή smoothies.

julieseatsandtreats.com

2. Αλμυρές συνταγές

• Μπορεί να πασπαλιστεί σε δροσερές σαλάτες, ψητά λαχανικά ή σαλάτες ζυμαρικών.
• Αλεσμένος, μπορεί να πυκνώσει σάλτσες ή να προστεθεί σε dressing για σαλάτες, δίνοντας μια ιδιαίτερη υφή.
• Χρησιμοποιείται ως κρούστα σε φιλέτα ψαριού ή κοτόπουλου αλλά και ως συστατικό σε πολλές συνταγές.
• Οι σπόροι (και τα φύλλα της παπαρούνας) προστίθενται σε χορτόπιτες.

Ντρέσινγκ σαλάτας: Το παραδοσιακό ντρέσινγκ με παπαρουνόσπορο χρησιμοποιεί συχνά γιαούρτι ή μαγιονέζα ως κρεμώδη βάση, αλλά το ντρέσινγκ με ταχίνι και παπαρουνόσπορο είναι φυσικά χωρίς γαλακτοκομικά και αυγά. Ξινό και γλυκό σε ίσες ποσότητες, ταιριάζει υπέροχα με κάθε είδους φυλλώδη πράσινη σαλάτα.

Συμβουλές:

Φρυγάνισμα: Για να αναδειχθεί το άρωμά τους, φρυγανίστε ελαφρώς τους σπόρους σε ένα στεγνό τηγάνι πριν τους χρησιμοποιήσετε (όπως το κουκουνάρι).

Άλεσμα: Αν θέλετε να απελευθερώσουν περισσότερο το άρωμά τους και να γίνουν πιο εύπεπτοι, μπορείτε να τους αλέσετε ελαφρώς.