Spicules: Τι συμβαίνει με αυτήν την τάση στην περιποίηση του δέρματος, πραγματικά;

Θυμίζουν μικροσκοπικές βελόνες και συνήθως προέρχονται από θαλάσσια σφουγγάρια. Στην περιποίηση της επιδερμίδας μας χρησιμοποιούνται ως μέσο μηχανικής απολέπισης. Το σημαντικότερο; Μπορούν να λειτουργήσουν και ως «όχημα μεταφοράς» για να βοηθήσουν τα δραστικά συστατικά να διεισδύσουν πιο βαθιά στο δέρμα μας!

Από την Άντζελα Μολφέτα

Τι είναι και τι κάνουν;

Τα spicules είναι μικροσκοπικές, βελονοειδείς δομές από πυρίτιο ή ανθρακικό ασβέστιο που προέρχονται συχνά από το σκελετό των θαλάσσιων σφουγγαριών. Λειτουργούν σαν «φυσικές μικροβελόνες» χωρίς να προκαλούν ερεθισμό, ενώ δημιουργούν μικρο-κανάλια στο δέρμα ενισχύοντας την απορρόφηση ορών, κρεμών και άλλων προϊόντων ομορφιάς.

Τα συστατικά των προϊόντων περιποίησης δεν μπορούν να φθάσουν εύκολα στα βαθύτερα στρώματα της επιδερμίδας. Το ανώτερο στρώμα μάλιστα, γνωστό ως κεράτινη στιβάδα, λειτουργεί σαν προστατευτικό φράγμα απέναντι στις εξωτερικές επιθέσεις και βοηθά στη διατήρηση της υγρασίας.

Όταν τα spicules εφαρμόζονται τοπικά, δημιουργούνται μικρο-κανάλια στο δέρμα τα οποία ενεργοποιούν την ανανέωση των κυττάρων και διευκολύνουν στη διείσδυση των δραστικών συστατικών. Με απλά λόγια, τα spicules «διαταράσσουν» προσωρινά το φράγμα της επιδερμίδας, επιτρέποντας στα συστατικά να διεισδύσουν!

Ποια είναι τα οφέλη τους, αναλυτικά;

Υπάρχουν μερικά αδιαμφισβήτητα στοιχεία, σχετικά με τη θετική δράση των spicules, όπως:

Βοηθούν στη μεταφορά συστατικών, κάνοντας τη φροντίδα πιο αποτελεσματική

Όπως αναφέραμε ήδη, τα spicules βοηθούν τα δραστικά συστατικά να διεισδύσουν βαθύτερα στο δέρμα μας, αυξάνοντας έτσι την αποτελεσματικότητά τους — και αυτό υποστηρίζεται επιστημονικά.

Σε ένα πείραμα, επιστήμονες χρησιμοποίησαν spicules από σφουγγάρια γλυκού νερού και τα «φόρτωσαν» με ένα συστατικό που ονομάζεται pectolinarin (φυσικό φλαβονοειδές με αντιοξειδωτικές και καταπραϋντικές ιδιότητες). Όταν τα δοκίμασαν στο δέρμα, περίπου το 73% του συστατικού απορροφήθηκε, σε ένα ποσοστό πολύ υψηλότερο από αυτό που προσφέρουν οι απλές κρέμες!

Σε μια άλλη μελέτη, οι ερευνητές εξέτασαν πώς τα spicules μπορούν να βοηθήσουν στη μεταφορά ωφέλιμων πρωτεϊνών και αυξητικών παραγόντων από εκχύλισμα βελούδου ελαφιού (DAV – deer antler velvet είναι ο μαλακός, χνουδωτός ιστός που καλύπτει τα αναπτυσσόμενα κέρατα των ελαφιών και συλλέγεται με ανθρωπιστικές μεθόδους στις φάσεις αναγέννησης), στο ανθρώπινο δέρμα.

Το εκχύλισμα DAV αναεμίχθηκε σε κρέμες που περιείχαν spicules σφουγγαριού, τα οποία είχαν «σπάσει» σε διαφορετικά μεγέθη. Οι εργαστηριακές δοκιμές έδειξαν ότι η κρέμα με τα μεγαλύτερα spicules ήταν αποτελεσματική, αλλά προκαλούσε και κάποιο ερεθισμό. Αντίθετα, η κρέμα με μικρότερα spicules λειτούργησε σχεδόν με τον ίδιο τρόπο, χωρίς να ερεθίσει το δέρμα.

Λόγω της πιο ήπιας δράσης της, οι επιστήμονες επέλεξαν τη δεύτερη κρέμα για δοκιμή σε εθελοντές, σε σύγκριση με μια απλή κρέμα και με ένα διάλυμα DAV. Μετά από δύο εβδομάδες, και οι τρεις θεραπείες μείωσαν ελαφρώς τις δυσχρωμίες, όμως, η κρέμα με τα spicules είχε τα καλύτερα αποτελέσματα, καθώς έκανε το δέρμα πιο σφριγηλό και πιο ενυδατωμένο!

Μπορούν να μειώσουν τις ρυτίδες γύρω από τα μάτια

Σε επόμενη μελέτη, οι ειδικοί ερευνητές δημιούργησαν μια κρέμα που περιείχε πολύ μικρά spicules, με στόχο να «σπρώξουν» τον επιδερμικό αυξητικό παράγοντα (EGF) πιο βαθιά στο δέρμα. Εδώ, όμως, τα spicules δεν προέρχονταν από σφουγγάρια, αλλά ήταν τεχνητά micro-spicules από υαλουρονικό οξύ!

Το προϊόν δοκιμάστηκε σε 20 εθελόντριες με ήπιες έως μέτριες ρυτίδες γύρω από τα μάτια. Καθεμιά εφάρμοζε την κρέμα με spicules στη μία πλευρά του προσώπου της, ενώ στην άλλη χρησιμοποιούσε μια απλή κρέμα, με συχνότητα μία φορά την ημέρα για τέσσερις εβδομάδες.

Οι συμμετέχουσες παρακολουθήθηκαν συνολικά για οκτώ εβδομάδες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι και οι δύο κρέμες βελτίωσαν τις ρυτίδες, όμως η κρέμα με spicules είχε σαφώς καλύτερα αποτελέσματα.

Το δέρμα έγινε 30% πιο «πυκνό» και σχεδόν 20% πιο παχύ — μια σημαντική αύξηση στατιστικά, σε σύγκριση με την κρέμα χωρίς spicules! Επιπλέον, το 70% των συμμετεχόντων δήλωσαν ικανοποιημένες ή πολύ ικανοποιημένες από την κρέμα με spicules, ενώ μόνο οι μισές ήταν ευχαριστημένες με την απλή κρέμα.

Όσον αφορά τις παρενέργειες, οι επιστήμονες δεν παρατήρησαν κάτι ανησυχητικό. Έξι άτομα εμφάνισαν ελαφριά ερυθρότητα αμέσως μετά την εφαρμογή, η οποία όμως υποχώρησε μέσα σε λίγα λεπτά χωρίς καμία αγωγή.

Σημαντικό: Τα spicules, εκτός από τον EGF, μπορούν να βοηθήσουν και στη μεταφορά άλλων δραστικών συστατικών, όπως τα ρετινοειδή και τα οξέα (AHAs και BHAs). Όμως, αυτά τα συστατικά είναι ήδη δυνητικά ερεθιστικά. Για να δούμε αν ένα προϊόν με spicules μας ταιριάζει, το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να ελέγξουμε τη σύνθεσή του με εφαρμογές όπως το OnSkin, που αναλύουν τη φόρμουλα και τη συγκρίνουν με την κατάσταση της επιδερμίδας μας.

Το πιθανότερο είναι πως απαλύνουν τις ρυτίδες και σε άλλα σημεία του προσώπου

Με βάση τα παραπάνω δεδομένα, δεν είναι λάθος να πούμε ότι τα spicules μπορούν να ωφελήσουν και τις ρυτίδες σε άλλα σημεία του προσώπου. Η περιοχή γύρω από τα μάτια είναι πιο λεπτή, οπότε σε άλλα σημεία ίσως χρειαστεί περισσότερος χρόνος για να φανεί το αποτέλεσμα, αλλά η δράση τους μοιάζει πως κρατά τις υποσχέσεις!

Υπάρχει λόγος ανησυχίας;

Το βασικό μειονέκτημα είναι ότι οι μελέτες είναι ακόμα λίγες, οπότε δεν μπορούμε να μιλήσουμε με απόλυτη βεβαιότητα για τα spicules μόνο με θετικούς όρους.

Επιπλέον, επειδή λειτουργούν και ως απολεπιστικοί παράγοντες και μπορούν να προκαλέσουν ερεθισμό, ίσως δεν είναι η καλύτερη επιλογή για τις ευαίσθητες επιδερμίδες.

Αν έχουμε διαταραγμένο δερματικό φραγμό ή καταστάσεις όπως ευρυαγγείες ή ροδόχρου ακμή, τα spicules ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά την επιδερμίδα μας.

Για τον ίδιο λόγο, δραστικά συστατικά όπως η ρετινόλη (και γενικότερα τα ρετινοειδή) ή το σαλικυλικό οξύ επίσης, ίσως να μην είναι κατάλληλα για εμάς, αφού ήδη μπορούν να ερεθίσουν το δέρμα.

Οι παράγοντες που μπορούν να επιδεινώσουν την κατάσταση είναι η τάση για ακμή, μικροτραυματισμοί του δέρματος (που μπορεί να προκαλέσουν τα spicules), η υπερβολική ξηρότητα ή το συχνό άγγιγμα του προσώπου μας.

Συμπέρασμα

Ο περιορισμένος αριθμός επιστημονικών μελετών δείχνει ότι τα spicules μπορεί να είναι ωφέλιμα για την επιδερμίδα. Βοηθούν να διεισδύσουν τα δραστικά συστατικά βαθύτερα και να δράσουν πιο αποτελεσματικά, ενώ φαίνεται ότι τα προϊόντα που τα περιέχουν έχουν και αντιγηραντικές ιδιότητες, μειώνοντας τις ρυτίδες όχι μόνο γύρω από τα μάτια αλλά και στο υπόλοιπο πρόσωπο.

Παρόλα αυτά, χρειάζεται προσοχή. Η έρευνα είναι ακόμα περιορισμένη. Αν έχουμε ακμή ή ροδόχρου ακμή (κάτι αρκετά συνηθισμένο), μια συζήτηση με τον δερματολόγο μας πριν δοκιμάσουμε τέτοιου είδους προϊόντα θα μας βοηθήσει στο έπακρο. Αν καταστραφεί ο προστατευτικός φραγμός του δέρματος, θα χρειαστεί πολύς χρόνος και φροντίδα για να αποκατασταθεί, δεν συμφωνείτε;