Τι είναι το «σημείο καμπής» του κολλαγόνου και πώς μπορούμε να το καθυστερήσουμε;
Η απότομη και επιταχυνόμενη μείωση των επιπέδων κολλαγόνου στον οργανισμό μας, γνωστή και ως «Collagen cliff», εμφανίζεται κατά την περίοδο της περιεμμηνόπαυσης και της εμμηνόπαυσης. Τι μπορούμε να κάνουμε, όμως, ήδη από την ηλικία των 20 ετών; Η απώλεια του κολλαγόνου μπορεί να είναι αναπόφευκτη, αλλά το πόσο γρήγορα θα συμβεί εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό και από τις καθημερινές μας επιλογές!
Από την Άντζελα Μολφέτα
Τα τελευταία χρόνια το κολλαγόνο βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος τόσο της αισθητικής ιατρικής όσο και της βιομηχανίας ομορφιάς. Από συμπληρώματα διατροφής και εξειδικευμένα προϊόντα περιποίησης μέχρι τις θεραπείες που διεγείρουν τη φυσική παραγωγή κολλαγόνου, όπως τα λέιζερ, οι ραδιοσυχνότητες, το microneedling και οι υπέρηχοι, όλα υπογραμμίζουν τη σημασία του… και όχι, άδικα!
Το κολλαγόνο είναι η βασική πρωτεΐνη που χαρίζει στο δέρμα σφριγηλότητα, ελαστικότητα και νεανική όψη. Ωστόσο, όσο περνούν τα χρόνια, η παραγωγή του μειώνεται φυσιολογικά, φτάνοντας σε ένα σημείο όπου η απώλειά του επιταχύνεται αισθητά.
Οι ειδικοί αποκαλούν αυτό το στάδιο «collagen cliff», δηλαδή το «σημείο καμπής» στην απώλεια κολλαγόνου. Τι ακριβώς σημαίνει, πότε εμφανίζεται και κυρίως, τι μπορούμε να κάνουμε για να το καθυστερήσουμε;
Τι είναι σημείο καμπής του κολλαγόνου;
Ο όρος collagen cliff χρησιμοποιείται για να περιγράψει την απότομη επιτάχυνση της απώλειας κολλαγόνου που παρατηρείται με την ηλικία, ιδιαίτερα γύρω από την εμμηνόπαυση σε εμάς τις γυναίκες.
Δεν πρόκειται για κάποια επίσημη ιατρική διάγνωση, ούτε για ένα μεμονωμένο βιολογικό γεγονός. Είναι ένας όρος που περιγράφει τη στιγμή κατά την οποία οι επιπτώσεις της φυσικής γήρανσης, των ορμονικών αλλαγών και των περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων γίνονται πλέον εμφανείς στο δέρμα μας!
Στην πραγματικότητα, η παραγωγή κολλαγόνου αρχίζει να μειώνεται ήδη από τη δεκαετία των 20 ετών. Ωστόσο, η πιο δραματική επιτάχυνση παρατηρείται συνήθως, κατά την εμμηνόπαυση.
Μπορούμε να χάσουμε έως και το 30% του κολλαγόνου μας μέσα στα πρώτα πέντε χρόνια μετά την εμμηνόπαυση, ενώ στη συνέχεια η απώλεια συνεχίζεται με ρυθμό περίπου 2% ανά έτος!
Όπως αντιλαμβανόμαστε, το αποτέλεσμα γίνεται γρήγορα ορατό: Το δέρμα χάνει τη σφριγηλότητα και την ελαστικότητά του, γίνεται λεπτότερο, εμφανίζονται πιο έντονες λεπτές γραμμές και ρυτίδες, ενώ μειώνεται σταδιακά και ο όγκος της επιδερμίδας και της περίγραμμα του προσώπου μας.
Πότε εμφανίζεται;
Δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη ηλικία. Όπως εξηγούν οι ειδικοί, το σημείο καμπής του κολλαγόνου σχετίζεται περισσότερο με τις ορμονικές μεταβολές, παρά με τα χρόνια που αναγράφονται στην ταυτότητά μας!
Για τις περισσότερες από εμάς εμφανίζεται μεταξύ 50-55 ετών, αν και μπορεί να ξεκινήσει ήδη από τα μέσα της δεκαετίας των 40 ή να καθυστερήσει έως τα τέλη της δεκαετίας των 50.
Στους άνδρες, αντίθετα, η μείωση του κολλαγόνου είναι πιο σταδιακή, καθώς δεν συνοδεύεται από τις απότομες ορμονικές αλλαγές που χαρακτηρίζουν την εμμηνόπαυση…
Υπάρχει πρόληψη;
Σε σημαντικό βαθμό, ναι! Και το πιο αποτελεσματικό «όπλο» δεν είναι κάποιο ακριβό προϊόν ή μια εξελιγμένη θεραπεία, αλλά η καθημερινή προστασία από τον ήλιο.
Η υπεριώδης ακτινοβολία δεν προκαλεί από μόνη της το ορμονικό σημείο καμπής του κολλαγόνου, όμως, επιταχύνει σημαντικά τη διάσπασή του μέσω της φωτογήρανσης. Από την άλλη, η ακτινοβολία UV ενεργοποιεί ένζυμα που καταστρέφουν τις ίνες κολλαγόνου, ενώ ταυτόχρονα μειώνει την ικανότητα των ινοβλαστών να παράγουν νέο κολλαγόνο.
Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι οι ακτίνες UVA, που διαχέονται καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, ακόμη και όταν έχει συννεφιά αλλά και στο σολάριουμ, διεισδύουν βαθιά στο δέρμα, προκαλώντας σταδιακή καταστροφή του κολλαγόνου! Γι’ αυτό και η καθημερινή χρήση αντηλιακού ευρέος φάσματος με SPF 30 ή υψηλότερο θεωρείται η σημαντικότερη κίνηση πρόληψης!
Παράλληλα, θα πρέπει να ακολουθούμε πιστά:
- Επαναλαμβανόμενη εφαρμογή αντηλιακού κάθε δύο ώρες
- Χρήση καπέλου και ρουχισμού προστασίας κάτω από έντονη ηλιοφάνεια
- Αποφυγή της έντονης έκθεσης στον ήλιο τις μεσημεριανές ώρες,
- Αποχή από τις καμπίνες τεχνητού μαυρίσματος (σολάριουμ)
Δεν είναι μία μόνο ημέρα στην παραλία που προκαλεί το πρόβλημα… Είναι η συσσωρευμένη, απροστάτευτη έκθεση στον ήλιο επί δεκαετίες που επιταχύνει την απώλεια κολλαγόνου!
Πώς μπορούμε να διατηρήσουμε το κολλαγόνο μας περισσότερο;
Η πρόληψη δεν περιορίζεται μόνο στο αντηλιακό. Η καθημερινή χρήση ρετινόλης ή ρετινοειδών αποτελεί μία από τις καλύτερα τεκμηριωμένες επιλογές για την τόνωση της παραγωγής κολλαγόνου και τη βελτίωση των σημαδιών φωτογήρανσης.
Παράλληλα, η βιταμίνη C, που πρέπει να εφαρμόζεται το πρωί, λειτουργεί ως ισχυρό αντιοξειδωτικό, προστατεύοντας το δέρμα από τις ελεύθερες ρίζες που επιταχύνουν τη φθορά του κολλαγόνου.
Εξίσου σημαντικό ρόλο, όμως, παίζουν και οι καθημερινές μας συνήθειες:
- Μια ισορροπημένη διατροφή, τα συμπληρώματα κολλαγόνου όπου ενδείκνυνται, η προπόνηση με αντιστάσεις και ο ποιοτικός ύπνος συμβάλλουν στη φυσική ανανέωση του οργανισμού μας και υποστηρίζουν τη σύνθεση νέου κολλαγόνου.
- Εάν πάλι επιθυμούμε πιο ουσιαστική πρόληψη, υπάρχουν πλέον θεραπείες που ενεργοποιούν την παραγωγή κολλαγόνου πριν ακόμη εμφανιστεί έντονη απώλεια! Τα fractional λέιζερ, οι ραδιοσυχνότητες, το RF microneedling, οι υπέρηχοι σύσφιγξης και οι βιοδιεγερτικές ενέσιμες θεραπείες μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση της ποιότητας του δέρματός μας σε βάθος χρόνου!
- Σε μερικές περιπτώσεις επίσης, όταν εφαρμόζεται υπό ιατρική παρακολούθηση και ήδη από την περιεμμηνόπαυση, ορμονική θεραπεία της εμμηνόπαυσης, αυτό μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση της ποιότητας του δέρματός μας!
Μπορεί να αντιστραφεί η απώλεια κολλαγόνου;
Όταν η απώλεια κολλαγόνου έχει ήδη εγκατασταθεί, τα καλλυντικά από μόνα τους δεν αρκούν. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι θεραπείες σε εξειδικευμένα ιατρεία αποκτούν πρωταγωνιστικό ρόλο.
Ανάλογα με την ηλικία, τον βαθμό χαλάρωσης και τις ανάγκες καθεμιάς από εμάς, οι δερματολόγοι προτείνουν θεραπείες που διεγείρουν τη νέα παραγωγή κολλαγόνου, όπως fractional λέιζερ, RF microneedling, θεραπείες σύσφιγξης με υπερήχους ή βιοδιεγερτικά ενέσιμα υλικά.
Εάν, παράλληλα, υπάρχει και απώλεια όγκου στο πρόσωπο, τα fillers υαλουρονικού οξέος μπορούν να αποκαταστήσουν την υποστήριξη των ιστών και να προσφέρουν άμεση βελτίωση του περιγράμματος!
Όσον αφορά τα συμπληρώματα, οι ειδικοί αναφέρουν ότι εκείνα που περιέχουν υδρολυμένα πεπτίδια κολλαγόνου, βιταμίνη C, βιταμίνη D σε συνδυασμό με Κ2, εκχύλισμα Polypodium leucotomos, κρεατίνη και magnesium glycinate μπορούν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά.
Ωστόσο, συμφωνούν ότι τα συμπληρώματα δεν υποκαθιστούν ούτε τη σωστή καθημερινή περιποίηση ούτε τις θεραπείες που πραγματοποιούνται από εξειδικευμένους επαγγελματίες.
Η καλύτερη στρατηγική; Δράση πριν εμφανιστούν τα πρώτα σημάδια!
Το σημαντικότερο μήνυμα των ειδικών είναι ότι η αντιμετώπιση του σημείου καμπής του κολλαγόνου δεν ξεκινά όταν το δέρμα έχει ήδη χάσει τη σφριγηλότητα του. Ξεκινά πολύ νωρίτερα…
Η καθημερινή χρήση αντηλιακού, η ένταξη ρετινοειδών στη ρουτίνα ομορφιάς, ένας υγιεινός τρόπος ζωής και όταν χρειάζεται, οι κατάλληλες θεραπείες που διεγείρουν την παραγωγή κολλαγόνου μπορούν να διατηρήσουν την ποιότητα του δέρματός μας για πολλά χρόνια!
Γιατί τελικά, η πιο αποτελεσματική αντιγήρανση δεν βασίζεται στις θεαματικές παρεμβάσεις της τελευταίας στιγμής, αλλά στις μικρές, σταθερές συνήθειες που προστατεύουν το κολλαγόνο κάθε μέρα!
