Γιατί έχουμε πάθει τέτοια εμμονή με το «Αληθινό έγκλημα» και πώς μας επηρεάζει
Βοηθάει τελικά το να μαθαίνουμε για τη βία στο να μένουμε ασφαλείς; Η εμμονή μας με τα ντοκιμαντέρ και τα podcast εγκλημάτων δεν είναι κάτι καινούργιο, αλλά η επίδρασή τους στην ψυχολογία μας είναι βαθιά. Ανακαλύψτε γιατί μας ελκύουν τόσο πολύ αυτές οι σκοτεινές ιστορίες και πώς επηρεάζουν την αίσθηση ασφάλειας και την ψυχική μας υγεία στην καθημερινότητα.
Από τη Σοφία Κροκιδά
Σύμφωνα με ειδικούς, η εμμονή με το αληθινό έγκλημα δεν είναι κάτι καινούργιο. Το αληθινό έγκλημα είναι δημοφιλές εδώ και αιώνες, με τις εφημερίδες για υποθέσεις δολοφονιών να είναι δημοφιλείς εκατοντάδες χρόνια πριν.
Μετά έγινε βιβλία, στη συνέχεια τηλεόραση και τώρα podcasts. Αλλά το ίδιο το “αληθινό έγκλημα” είναι δημοφιλές στο μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας μας. Γιατί αυτό το είδος μας έχει συνεπάρει τόσο πολύ, και τι κάνει στην ψυχική μας υγεία;
Η ψυχολογία πίσω από την εμμονή μας με το True Crime
Ως ανθρώπινα όντα, ελκυόμαστε φυσικά από την αφήγηση ιστοριών. Από την πρώιμη ιστορία, οι ιστορίες μάς βοηθούσαν να προειδοποιούμαστε για τον κίνδυνο και μας δίδασκαν πράγματα.
Επιπλέον, είμαστε εκ φύσεως περίεργοι για το τι παρακινεί τους ανθρώπους και πώς το άτομο που διαπράττει έναν φόνο είναι ίδιο ή διαφορετικό από εμάς, και ίδιο ή διαφορετικό από άλλους ανθρώπους που συναντάμε.
Θέλουμε να καταλάβουμε ως άνθρωποι, και επίσης θέλουμε να βρούμε πώς να κρατήσουμε τον εαυτό μας και τους αγαπημένους μας ασφαλείς. Αυτή η ανάγκη να αποκομίσουμε γνώση από τα μέσα που καταναλώνουμε ίσως βοηθά να εξηγηθεί γιατί το κοινό των εγκλημάτων αποτελείται κυρίως από γυναίκες. Γενικά, οι άνδρες είναι πιο πιθανό να διαπράξουν βίαια εγκλήματα, άρα οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να τραυματιστούν ή να σκοτωθούν από άνδρες.
Επειδή τις γυναίκες γενικά τις απασχολεί περισσότερο η ασφάλειά τους, οι εκπομπές για αληθινά εγκλήματα προσφέρουν μια απροσδόκητη αίσθηση παρηγοριάς μέσα σε όλο τον φόβο που μπορούν να προκαλέσουν.
Διαβάζοντας, παρακολουθώντας ή ακούγοντας για αληθινά εγκλήματα, μαθαίνουμε για αυτές τις υποθέσεις από μια ασφαλή απόσταση και προσπαθούν να κατανοήσουμε καλύτερα ποιος μπορεί να γίνει βίαιος και πως θα προστατεύσουμε τους εαυτούς μας.
Σκεφτείτε τα μαθήματα που μπορεί να πήρατε από το τελευταίο ντοκιμαντέρ που παρακολουθήσατε: να αποφεύγετε να περπατάτε μόνη στην επιστροφή στο σπίτι το βράδυ, να μην μπαίνετε ποτέ στο αυτοκίνητο ενός αγνώστου, να εμπιστεύεστε το ένστικτό σας αν μια κατάσταση μοιάζει άβολη. Γενικά, αυτές είναι καλές συμβουλές.
Επειδή το είδος ρίχνει φως σε ιστορίες που διαφορετικά θα μπορούσαν να μείνουν κλεισμένες στα συρτάρια των αρχείων των αστυνομικών τμημάτων, μπορεί να βοηθήσει το κοινό να εντοπίσει πραγματικούς παράγοντες κινδύνου για τη βία, όπως τα προειδοποιητικά σημάδια για τη συμπεριφορά ενός άλλου ατόμου.
Φυσικά κάπου εδώ πρέπει να τονίσουμε ότι δεν πρέπει να αφήνουμε τα στερεότυπα του αληθινού εγκλήματος να θολώνουν την αντίληψή μας για τον κόσμο.
Πολλά από τα πιο δημοφιλή ντοκιμαντέρ αληθινού εγκλήματος επικεντρώνονται σε ιστορίες τυχαίας βίας που διαπράττονται από άτομα που ήταν προηγουμένως άγνωστα στο θύμα. Στην πραγματικότητα, οι άνθρωποι είναι πολύ πιο πιθανό να υποστούν βλάβη από ερωτικούς συντρόφους, μέλη της οικογένειας ή άλλους γνωστούς.
Τα μειονεκτήματα των εκπομπών με θέμα αληθινά εγκλήματα
Αν και υπάρχουν κάποιες σημαντικές πληροφορίες που μπορούν να αντληθούν από τέτοιες εκπομπές, το είδος δεν είναι κατάλληλο για όλους. Αν βρίσκετε την ενασχόληση με αυτού του είδους τη θεματολογία αγχωτική, υπάρχουν άλλοι τρόποι για να εκπαιδευτείτε στο πώς να παραμένετε ασφαλής.
Και ακόμη και αν συνήθως είστε σε θέση να διαχειριστείτε τέτοια βαριά θέματα, πιθανότατα δεν είναι υγιές να υπερκορεστείτε με τέτοιου είδους περιεχόμενο. Μερικές φορές, μπορεί να είναι ώρα να κάνετε ένα διάλειμμα από την κατανάλωση… αληθινού εγκλήματος.
Είναι επίσης σημαντικό να σκέφτεστε κριτικά για το αν οι εκπομπές που παρακολουθείτε είναι και ακριβείς. Οι εντυπωσιοθηρικές απεικονίσεις πραγματικών γεγονότων, η έλλειψη συναίνεσης από τις οικογένειες των θυμάτων ή η υπερβολική εστίαση στον δράστη (μερικές φορές μέχρι του σημείου της εξύμνησης) είναι όλα επιλογές της παραγωγής που δείχνουν ανεύθυνη δουλειά.
Αυτού του είδους οι ιστορίες δεν πρέπει να λέγονται για εντυπωσιασμό. Είναι ιστορίες της ζωής και του θανάτου αληθινών ανθρώπων, και οι ιστορίες τους θα πρέπει να τιμώνται.
