Παπαπαρασκευάς: Ένας αιώνας του ιστορικού ζαχαροπλαστείου και του εμβληματικού γλυκού του!

Ο εορτασμός ενός αιώνα αποτελεί αναμφισβήτητα μία εξαιρετικά συγκινητική στιγμή για το ιστορικό ζαχαροπλαστείο της Ξάνθης, μια στιγμή που η σημερινή γενιά τής οικογένειας μοιράστηκε μαζί με όλη την πόλη, καθώς ο Παπαπαρασκευάς αποτελεί κομμάτι της συλλογικής μνήμης της Ξάνθης. Τα σοκάκια της παλιάς πόλης, το ρολόι, τα παραδοσιακά καφεκοπτεία, οι μυρωδιές που ξεχύνονται από τα ζαχαροπλαστεία, η Ροδόπη και τα Πομακοχώρια, όλα μαζί συνθέτουν ένα μωσαϊκό που κάνει αυτή την πόλη τόσο ξεχωριστή. Και η καριόκα είναι το γλυκό της!

Από τη Μαρία Καλοπούλου

Για την οικογένεια Παπαπαρασκευά, τα εκατό χρόνια δεν αποτελούν έναν επίλογο. Είναι η αφετηρία του δεύτερου αιώνα. Άλλωστε, λίγες επιχειρήσεις στην Ελλάδα μπορούν να πουν ότι συμπλήρωσαν έναν αιώνα ζωής παραμένοντας όχι απλώς ενεργές, αλλά βαθιά συνδεδεμένες με την ταυτότητα του τόπου τους.

Για εκατό χρόνια, το ζαχαροπλαστείο «Παπαπαρασκευάς» στην Ξάνθη παράγει γλυκά, συνοδεύει χαρούμενες στιγμές, δημιουργεί αναμνήσεις και λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για γενιές Ξανθιωτών.

Η ιστορία ενός διορατικού ανθρώπου που έδωσε στην Ξάνθη το γλυκό-σύμβολό της

Όλα ξεκινάνε από τη Μικρασιατική Καταστροφή το 1922. Η πολυμελής οικογένεια του παπά Παρασκευά ή Παπαπαρασκευά όπως έμεινε στην ιστορία, καταφθάνει από τις 40 Εκκλησιές στην Ξάνθη με την ανταλλαγή πληθυσμών.

Ένας από τους γιους της, ο 17χρονος πρόσφυγας Γεώργιος πιάνει δουλειά στο ονομαστό ζαχαροπλαστείο Στογιαννίδη για να μάθει μια τέχνη και να βγάλει τα προς το ζην. Ο νεαρός είναι ανήσυχος και εργατικός. Σύντομα κάνει όνειρα για να ανοίξει το δικό του ζαχαροπλαστείο και να μεγαλουργήσει.

Τέσσερα χρόνια μετά, το 1926, ανοίγει το πρώτο του κατάστημα. Είναι μόλις 21 ετών και το κεφάλι του είναι γεμάτο ιδέες.

Αρχικά, το κατάστημα λεγόταν «Το Γαλλικόν» και διέθετε τραπεζάκια, όπου οι πελάτες μπορούσαν να καθίσουν και να απολαύσουν το γλυκό τους. Η Ξάνθη των αρχών του 20ού αιώνα ήταν μια πλούσια καπνούπολη, με εμπόρους από πολλές ευρωπαϊκές χώρες να περνούν από την πόλη. Οι γαλλικού τύπου πάστες και τα εκλεκτά γλυκά θεωρούνταν κάτι ιδιαίτερα εκλεπτυσμένο για την εποχή.

Πρώτος, σκέφτεται να τυποποιήσει το πιο γνωστό παραδοσιακό γλυκό της πατρίδας του, το περίφημο σαραγλί, -που μέχρι τότε φτιαχνόταν μόνο στα νοικοκυριά- και τώρα για πρώτη φορά ξεκινά να πωλείται σε κατάστημα.

Χορταστικό, με μπόλικα ψιλοτριμμένα καρύδια σε ρολό από τραγανό, χειροποίητο φύλλο και σιροπιασμένο όσο πρέπει για να μη λιγώνει.

Και το όνομα αυτής… καριόκα

Φανταστείτε τον νεαρό Γεώργιο, στο ζαχαροπλαστείο: το πρωί να πουλάει τα γλυκά του και να εξυπηρετεί τους θαμώνες και το βράδυ να κατεβάζει τα στόρια και να πειραματίζεται σε νέες συνταγές μέχρι το ξημέρωμα.

Η σοκολάτα ή τσοκολάτα όπως την έλεγαν παλιά, ήταν ένα από τα υλικά που αγαπούσε. Έψαχνε να βρει έναν τρόπο να φτιάξει τη δική του ρετσέτα σοκολάτας. Και να την συνδυάσει με βελούδινο παντεσπάνι και τραγανά πεντανόστιμα καρύδια Ξάνθης. Τα πειράματα και οι συνταγές συνεχίζονταν για καιρό μέχρι που στο τέλος το πέτυχε.

Έκοψε σε κομμάτια ολόφρεσκο καρπό καρυδιού, τον ανακάτεψε στο δικό του μείγμα σοκολατένιας κρέμας, το τύλιξε σε μια στρώση ολόφρεσκου παντεσπανιού, το έκοψε σε σχήμα μισοφέγγαρου και σφράγισε την φρεσκάδα σε περίβλημα τραγανής σκούρας σοκολάτας.

Ευχαριστημένος από την δημιουργία του, τη βάφτισε. « Και το όνομα αυτής Καριόκα» είπε – εμπνευσμένος από το σοκολατί χρώμα των κατοίκων του Ρίο Ντε Τζανέιρο, των Καριόκας.

Δεν θα μάθουμε ποτέ αν εκείνη τη στιγμή κατάλαβε το μέγεθος της επιτυχίας της καριόκας του και το αποτύπωμα που θα άφηνε στην ιστορία. Το νέο γλυκό άρεσε πολύ στους Ξανθιώτες και σύντομα ξεπέρασε τα σύνορα της πόλης και της χώρας.

Για την ιστορία, ο Αριστοτέλης Ωνάσης παράγγελνε γλυκά για τη Μαρία Κάλλας και ο Παβαρότι καριόκες που αποστέλλονταν αεροπορικώς.

Το γλυκό του Γεωργίου βρήκε μιμητές και σύντομα η καριόκα έγινε ένα από τα must κάθε σύγχρονου ζαχαροπλαστείου σε όλη την Ελλάδα. Αυτή είναι η συνεισφορά του Γεωργίου Παπαπαρασκευά στην ιστορία της ελληνικής ζαχαροπλαστικής. Και παρόλο που η Καριόκα Παπαπαρασκευά δεν πατενταρίστηκε ποτέ, συνεχίζει να είναι το σημείο αναφοράς, η πιο διάσημη καριόκα στην Ελλάδα.

Έναν αιώνα μετά…

Η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι η διατήρηση της φήμης του ονόματος, αλλά της ποιότητας που το συνοδεύει. «Η επιμονή στις καλές πρώτες ύλες είναι το DNA του Παπαπαρασκευά», τονίζει η σημερινή γενιά.

Η επιχείρηση εξακολουθεί να παρασκευάζει το δικό της βούτυρο, να χρησιμοποιεί φρέσκο γάλα και αυγά και να επιμένει σε διαδικασίες που απαιτούν περισσότερο χρόνο και μεγαλύτερο κόστος.

Η απόφαση είναι συνειδητή. Το ζαχαροπλαστείο Παπαπαρασκευά λειτουργεί σαν θεματοφύλακας της παραδοσιακής ζαχαροπλαστικής.

Οι συνταγές του Παπαπαρασκευά τηρούνται ακόμα και σήμερα κατά γράμμα χωρίς να αλλάξει ούτε γραμμάριο. Η καριόκα, το σαραγλί και οι δημιουργίες του Παπαπαρασκευά με τα κλασικά ονόματα -κασετίνα, χιονούλα, μπαντέμ, ροδίνια, νουγκά, σεκέρ παρέ- δεν θα δώσουν ποτέ τη θέση τους σε μοδάτα γλυκά της εποχής που προκαλούν φρενίτιδα πωλήσεων.

Τι θέση έχει η καινοτομία σε μια επιχείρηση εκατό ετών;

Οι συνταγές παραμένουν αναλλοίωτες, στις αποθήκες υπάρχουν ακόμα τα σκεύη, τα ταψιά, τις κουτάλες και τα μαχαίρια του Γεωργίου Παπαπαρασκευά που φυλάγονται ως πολύτιμα κειμήλια της ιστορίας, στο εργαστήριο, οι μηχανές είναι ρυθμισμένες σε οκάδες, για να μείνουν οι συνταγές ακριβώς όπως τις ήθελε ο εμπνευστής τους.

Όμως, η τεχνολογία έχει βρει τη θέση της στις διαδικασίες που διευκολύνουν την παραγωγή χωρίς να αλλοιώνουν το αποτέλεσμα, όπως το μηχάνημα για το τύλιγμα της καριόκας, που μέχρι πρόσφατα τυλίγονταν με το χέρι.

Το μεγάλο στοίχημα για το μέλλον δεν είναι μόνο να διατηρηθούν οι παραδοσιακές συνταγές, αλλά και να βρεθούν νέοι άνθρωποι με διάθεση να συνεχίσουν αυτή τη φιλοσοφία.

Το εργαστήριο λειτουργεί σύμφωνα με όλα τα σύγχρονα πρότυπα ασφάλειας τροφίμων και διαθέτει τις απαραίτητες πιστοποιήσεις ποιότητας. Η εταιρία μεγαλώνει σε σταθερές βάσεις. Το νέο εργαστήριο στο Πετροχώρι διαθέτει μηχανήματα τελευταίας τεχνολογίας.

Η αναζήτηση άριστων πρώτων υλών γίνεται με ακόμα μεγαλύτερη επιμέλεια χάρη στους προηγμένους ποιοτικούς ελέγχους. Ένα νέο κατάστημα ανοίγει στη Γλυφάδα για να μπορέσουν περισσότεροι φίλοι να γεύονται καθημερινά τις δημιουργίες Παπαπαρασκευά και το site κάνει εύκολη κάθε παραγγελία από οπουδήποτε στην Ελλάδα.

Ο Παπαπαρασκευάς εξελίσσεται χωρίς να απομακρύνεται από την ταυτότητά του: γλυκά αυθεντικά, χωρίς εφήμερες τάσεις, με την ίδια αφοσίωση στην ποιότητα, στις πρώτες ύλες και στη χειροποίητη τέχνη.

Τα 100 χρόνια Παπαπαρασκευάς είναι μια ιστορία μνήμης, ανθρώπων και αυθεντικής γεύσης. Μια ιστορία που ξεκίνησε στην Ξάνθη και συνεχίζει να γράφεται, με την ίδια αγάπη, την ίδια συνέπεια και την ίδια πίστη που την έκαναν να αντέξει στον χρόνο.

Διευθύνσεις καταστημάτων Παπαπαρασκευά:
28ης Οκτωβρίου186, Ξάνθη
Ανδρέα Πανανδρέου 13, Γλυφάδα